در آغوش شعر(دمی باتووووو...اشعار ف.شیدا)

واژه ها (سخنانی از هزار سخن) -شعر- تفکر و سیاست

fsheida — Thu, 02 Jul 2009 09:54:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دوم

بخش سی ام-۳۰

در این بخش نگاهی بر شعر وتفکر و سیاست خواهیم داشت به

نوشته ای ازمهدی زاهدی

۱۶ فروردین ۱۳۸۸

هیدگر و سیاست در نسبت با شاعران و

متفكران گرایش و توجه هیدگر به شعر از سنت فلسفه آلمانی نشات می گیرد

چنانكه عبارت "شاعران و متفكران" در تاریخ فكری آلمان هرچیزی هست

جز اتصال اتفاقی كلمات. وقتی به مطالعه آثار نیچه، هردر و لسینگ یا بسیاری دیگر

از نویسندگان آلمانی می پردازیم، كشف این نكته دشوار است كه كجا فلسفه پایان می یابد

و كجا شعر آغاز می شود.

از این منظر اشتغال خاطر روزافزون هیدگر به شعر در فلسفه اش به آسانی

قابل فهم است. متفكران و شاعران تعلق خاطر مشابه دارند؛

در واقع نحوه پرداختن ایشان به این تعلق خاطر متفاوت است.

هر یك به طریق خاص خویش بدنبال پاسخی اصیل به نوای بی‌صدای وجودند

و اینك پس از گذشت بیش از نیم قرن، حمایت هیدگر از نازی ها،

خدمت گذاری اش به رژیم هیتلر و آن همه تبلیغ سیاسی كه برای آن دستگاه مستبد

و جنگ افروز كرد، در اندیشه سیاسی او غیر قابل انكار است.

كاوش و بررسی اجمالی تمام این وجوه متنوع و مختلف مراد ما از این مقاله است.

هیدگر می نویسد:

«آدمی فقط می تواند از همان بودن سخن بگوید، كه به تفاوتها می اندیشد.

در خصوص شعر و تفكر نیز چنین است.»

چیزهایی كه شبیه یكدیگرند، بدان چهت با یكدیگر مشابه اند

كه از یكدیگر متفاوت نیز هستند. «بنابراین لوگوس هم شاعر و هم متفكر را به خود

فرا می خواند و هنگام اجابت متفكر سخن از وجود می گوید و شاعر

امر قدسی را می نامد. از اینرو در حین این كه هر دو دعوت وجود را اجابت می گویند

شاعر به طور اخص سخن از ساحت قدس وجود می گوید

و در نتیجه امر قدسی را می نامند.»

به نظر هیدگر ممكن است فكر كنیم كه چیزی در باب نسبت

بین فلسفه و شعر می دانیم، اما هنوز چیزی در باب گفتگوی بین متفكر و شاعر

كه نزدیك یكدیگر بر دورترین كوهها سكونت دارند، نمی دانیم.

هیدگر بر آن است كه شاعر بطور اخص برای نامیدن قدس و قرار دادن

آیات و نشانه های الوهیت در كلمات فراخوانده شده اما برای این كار او می بایست

از آدمیان و زمین هم سخن بگوید.

او باید بگوید كه چگونه ایزدیان و انسانها و زمین و آسمان با هم می پیوندند

و از هم می گسلند. بنابراین شاعر، هم شاعر ایزدیان است و هم شاعر مردمان.

او میرنده میان هردو، الوهیت از زبان او با مردم سخن می گوید.

چنین چیزی فقط به این دلیل میسر شده كه شاعر میان زمین و آسمان است.

یعنی او را به جایگاهی میان ایزدیان و انسانها بركشیده اند كه مواجهه میان

آنان امكان پذیر است. مرتبه شاعر نزدیك به نور و قدرت ایزدیان است

اما در عین حال در معرض قهر مستقیم حضرت قدس هم هست.

غرض از این نكته تاكید مجدد برماهیت خاص و استثنای شاعر

و یادآوری این مساله است ك او مورد خطاب ذات الوهیت و مرتبط با اوست

و آخرین مشخصه شاعر كه باید از آن سخن بگویم نحوه ارتباط او با متفكر است.

در اینجا این سوال مطرح می شود كه متفكر در نظر هیدگر كیست؟

اگر متفكر آن كسی است كه از وجود سخن می راند بنابراین آیا ملاصدرا

كه آثارش مشحون از واژه وجود است و بسیار در باب آن سخن گفته است

نیز در نظر هیدگر یك متفكر است؟ شاید پاسخ به این سوال كاملا روشن باشد

كه خیر، ملاصدرا بر اساس آراء و نظریات هیدگر

از موجود سخن رانده نه از وجود.

پس این سوال جدی تر مطرح می شود كه پس متفكر در نظر هیدگر كیست؟

و اساسا تفكر چیست؟

«اندیشه برانگیز ترین امر در زمانه ی اندیشه برانگیز ما

این است كه ماهنوز فكر نمی كنیم. این همان چیزی است كه موضوعی برای تفكر

به ما اعطا می كند چنان چیزی وجود دارد كه فی نفسه، به خودی خود

و اصولاً از همان بدو امر موضوعی برای تفكر به ما اعطا می كند.

چنان چیزی وجود دارد كه ما را فرا می خواند تا متوجه آن باشیم،

متفكرانه به آن رو كنیم و در نهایت: به آن فكر كنیم.»

گفتیم كه انسان هنوز فكر نمی كند و البته به هیچ وجه نه تنها به این دلیل

كه آن چه باید موضوع تفكر واقع شود از وی روی می گرداند.

بلكه به این دلیل كه او به حدكفایت به آن چه باید موضوع تفكر قرار گیرد،

روی نمی آورد. به‌اعتقاد هیدگر:

تفكر، پرسش‌است‌، پرسش‌از خویشتن‌خویش‌و از تمامی‌اعتقادات‌ارثی‌و

اكتسابی‌كه‌مدتهای‌مدیدی‌همراه‌ما بوده‌اند.

پرسش‌كردن‌، به‌معنی‌روش‌به‌هم‌بافتن‌و سرهم‌كردن‌مفاهیم‌نیست‌،

بلكه‌همچون‌ط‌ریق‌و مسیریست‌كه‌هركس‌می‌باید خود آن‌را بگشاید،

بی‌آنكه‌مقصد معلومی‌را از پیش‌، در نظ‌ر گرفته‌باشد.

هیدگر می گوید باید فكر كردن را یاد بگیریم در غیر این صورت

در همان متافیزیك سنتی باقی خواهیم ماند.

او می گوید:

یك راه وجود دارد، باید به عقب یعنی روش های سنتی برگردیم

و امكانات اصلی را در آن زمان بررسی كنیم.

ما باید اساس تاریخ فلسفه را دوباره تفسیر كنیم.

هیدگر تقریبا بعد از مقدمه ای بر متافیزیك یعنی پس از سال 1935

در جای جای مهترین آثار خود به مساله شاعری و ارتباط آن با تفكر اشاره كرد.

از جمله آنها می توان از این آثار نام برد:

هولدرلین و ذات شعر، درسگفتارهای نیچه، تفاسیری بر اشعار هولدرلین،

تفكر یونانی نخستین، نامه درباره انسان گرایی، چه چیزی تفكر خوانده می شود؟

و در راه زبان. هیدگر هنگامی كه مفهوم پایان فلسفه را مطرح كرد

، پایان فلسفه را به منزله آغاز "تفكری دیگر" دید و راه این "تفكر دیگر"

را به راه شاعری نزدیكتر دانست تا به راه فلسفه. شاعری عمیق تر از فلسفه است.

او تا آنجا پیش رفت كه شعر را والایی تفكر دانست.

بعدها در همین زمینه كلی ارتباط میان هستی، زبان و حقیقت بود كه هیدگر توانست

نظر خود را مبنی بر رابطه نزدیك میان متفكران و شاعران بسط دهد.

«هر شاعر بزرگی شعر خود را از یك شعر واحد می آفریند.

آن امر، یكه و واحد است كه متفكر و شاعر را به هم نزدیك می كند.

امر واحدی كه متفكر درباره آن تفكر می كند و شاعر آن را می نامد و می سراید:

"هستی".» هستی سرآغازی است كه تفكر و شاعری در آن ریشه دارند

و همین آنها را بیش از هر چیزی به یكدیگر نزدیك می كند.

هیدگر راه اصلی شاعری را، تفكر درباره هستی می داند.

یعنی تفكر در اساس شاعری است. هیدگر درباره نسبت شعر و تفكر می گوید:

«هر تفكر تأملی شاعرانه است و هر شعری نیز نوعی تفكر است".

ما بر این جمله می توانیم بیافزایم كه، مطابق نظر هیدگر همان رویداد است

كه منشأء اصلی و حقیقی شعر است. در واقع، به معنای حقیقی كلمه، منشاء است

كه می سرآید و منشأیی كه حتی زبان در تصاحب آن باقی می ماند،

و از همین حیث است كه از این منشأ در آثار قبلی هیدگر، به منزله شعر

سخن گفته شده است.»

هیدگر از هولدرلین كه ذات شاعری را می‌سراید، چنان سخن می‌گوید

كه از هر یك از متفكران بزرگ گذشته یاد می كند. به زعم وی شاعران

آنچه را كه متفكران فقط به شیوه متفكرانه آشكار كرده‌اند، شاعرانه می‌گویند.

هیدگر در درسگفتارهایی در باب نیچه توضیح می‌دهد كه

«همه تفكر فلسفی فی‌حد ذاته شعری است لذا فلسفه حقیقی به نوعی شبیه

به كار متفكر و كار شاعر است.

بنابراین فلسفه حقیقی هم باید شاعرانه باشد و هم متفكرانه».

شاعران و متفكران "مانند"(the same)

هم می اندیشند اما نه" یكسان" (identical)

هر دو دسته تشخیص قوای زمین و آسمان، قوای میرایان و خدایان،

قوای فوزیس و لوگوس را مقصود دارند و تفاوتهایشان در نحوه تصور كردن

این قوا و نحوه تدوین افكارشان نهفته است. در تفكر، وجود به زبان می آید.

زبان خانه وجود است. آدمی در این خانه سكنی می گزیند

و متفكران و شاعران نگاهبانان این خانه اند.

شعر و تفكر از آنجا كه هر دو پاسخی به آیت وجود هستند

واجد سرآغاز مشابهی می باشند.

ولی به لحاظ دیگر متفاوت هستند چرا كه امر قدسی كه هیدگر از آن سخن می گوید

خود شعری اصیل و مقدم خوانده شده است

كه شاعر باید درون واژگان آورد.

بنابراین شاعری متفكرانه را باید از آنچه شاعری می نامیم، متمایز كنیم.

ما از یكسو با شاعری شاعران مواجه هستیم و از سوی دیگر با تفكر متفكران

كه باید از یكدیگر متمایز شوند ولی وحدتشان از این جهت غیر قابل تردید است

كه هر دو از سرچشمه ای واحد آغاز می شوند كه همان شاعری متفكرانه است

كه متفكرانه وجود را می سراید.

متفكر به شعر همچون یك ژانر ادبی اهتمام ندارد بلكه با ذات شعر

سر و كار دارد یعنی مجالی فراهم می آورد تا شعر حقیقت را آشكار نماید.

اگر شاعر كلمه ای شاعرانه ابداع می كند، متفكر به وجود می اندیشد

اما در هر صورت شاعر كمتر از متفكر درگیر پرسش از وجود نیست.

«شاعری شاعران و تفكر متفكران از یك جهت وحدت غیر قابل تردیدی

دارند كه هر دو از سرچشمه ای واحد آغاز می شوند

و همین موجب قرابت و همسایگی بین آنهاست،

گرچه این تعلق خاطر مشابه كاملا یكی نیست.

تفكر پیش از هر چیزی شاعری است. متفكر و شاعر همواره یك تفكر اصلی

را بیان می كنند. در واقع شاعری خصلت تفكر است».

در واقع شاعری جریانی وصف می شود كه در آن وجود خود را همچون

امر قدسی در پیامی به شاعر می نمایاند كه شاعر باید با تنسیق آن نشان

و آیت در واژگان، بدان پیام پاسخ گوید. وقتی امر قدسی خود را به شاعر نشان داد

و هنگامی كه او به این نشان پاسخ گفت، سر آغاز تاریخ یك " قوم" پیش می آید،

از اینرو تاریخ یك قوم را بنیان می گذارد.

او آن زمینه شاعرانه را كه قومی تاریخی در آن چونان اساس خویش سكونت می كند

را مهیا می سازد.

از همین واژه قوم می توان سرآغاز نظریه سیاسی هیدگر و نسب آن را

با شاعران و متفكران دنبال كرد.

در سالهای آغازین دهه ی 1930.هیدگر بحث و تحلیل از دازاین را به بررسی انسان

جمعی تبدیل كرد و از ما همچون "ملت"حرف زد

و بعد همچون "ما" یی كه هستی بر آن حكم می راند از آن سخن راند

وی در نوشته هایش درباره ی هولدرلین شاعر،

چندین بار واژه ی Volk (مردم، ملت، قوم) را درباره ی هستی تاریخی به كار برد

و حتی یك بار نوشت كه وطن(Heimat) هستی تاریخی، ملت است.

فلسفه ی یك ملت را آن چیزی می دانست كه مردم را می سازد.

فلسفه مردم را از نظر تاریخی در دازاین آن ها بنیاد می دهد،

و آنان را به پاسداری از حقیقت هستی می كشاند.

هیتلر نخست از واژه Volk معنای قومی و نژادی در نظر داشت

و در نبرد من نوشته بود كه تعلق به قوم ونژاد مهم تر از تعلق به دولت است.

دین سان آن زمینه شاعرانه ای هولدرلین كه هستی تاریخی یك قوم تاریخی را بنیاد

می نهد با نظریه سیاسی هیدگر و ایده نژادپرستانه هیتلر در یك راستا قرار می گیرند.

هیدگر در پیام به دانش جویان آلمانی در 3 نوامبر 1933 گفته بود: فقط پیشواست

كه به تنهایی اكنون و آینده ی واقیت آلمان و قانون آن است. پس از انتشار كتاب ویكتور

فاریاس و انتشار زندگی نامه ی معتبری نوشته هوگو ات با عنوان مارتین هایدگر:

یك زندگی سیاسی، كه نكته هایی تازه در مورد وابستگی او به جنبش نازی را مطرح كرد،

بحث مفصلی در مورد هیدگر و سیاست و به طور خاص درباره ی رابطه اش

با نازی ها در گرفت. این كه هیدگر نازی بود و از 1933 تا 1945

عضو حزب ناسیونال سوسیالیست هیتلر باقی ماند و چهارده ماه به گونه ای آشكار

در مقام ریاست دانشگاه فرایبورگ مبلغ سیاست ها و مواضع ضد دمكراتیك آن حزب بود،

نكته ای است كه دیگر حتی متعصب ترین هواداران او نیز نمی توانند انكارش كنند.

هانا آرنت در مقاله ای كه به مناسبت هشتادمین سالگرد تولد هیدگر نوشته است

نشان می دهد كه استاد و معشوق قدیم اش هر چند سخت دل مشغول آوای هستی

و حقیقت بنیادین هستی بود، چاه بزرگی را پیش پای خود ندید و در 1933

در مقام رییس دانشگاه فرایبورگ، با سر به اعماق آن سقوط كرد

. نازی ها در همان ایامی كه هیدگر به طور علنی و رسمی از آنان دفاع می كرد،

به دستگیری كمونیست ها، دمكرات ها، لیبرال ها و

نه فقط مخالفان خود، بل افراد بی طرف هم پرداخته بودند و نمونه هایی بی سابقه

از خشونت و كشتار را به نمایش گذاشته بودند. گفتن این كه هیدگر از

این موارد بی خبر بود، بیشتر به یك شوخی چندش آور همانند است.

بسیار جای شگفتی است كه چگونه یكی از برجسته ترین اندیشمندان روزگار ما،

هم چون یك مبلغ مزدور ظاهر شد؟ و چگونه فیلسوفی بزرگ خود را

تا حد انسانی كوچك تنزل داد؟ هیدگر مرتكب حماقت شد. اما آیا می توان

هم چون آدورنو فلسفه ی او را به دلیل این حماقت "سر تا پا فاشیستی"

ارزیابی كرد؟ آیا این جهالت دلیل بسنده ای است تا با بوردیو و هابرماس

هم نظر شویم كه هستی شناسی هیدگر سیاسی است.

ممكن است كه پاسخ شما به این پرسش ها منفی باشد، اما باید گفت

كه از سوی دیگر نمی توان با شماری از پیروان هیدگر نیز هم زبان شد كه هر گونه

رابطه میان اندیشه های فلسفی و اندیشه ها و كنش سیاسی او را منكر می شوند.

در سال 1934 هیدگر پس از شكست سیاسی اش و گسستن از نازیسم،

متوجه فعلیت مفهوم polis شد. او نوشت: یونانیان نبردی چون نبرد ما

را پیش می بردند. مهمترین متنی كه از هیدگر در این مورد منتشر شده،

درس های او درباره ی چند شعر هولدرلین هستند شاید بتوان گفت

كه توجه هیدگر به یونان باستان تا حدودی ناشی از توجه او به اشعار هولدرلین

بوده است.

اما چند سال بعد، در 1942، وقتی هیدگر دوباره به سراغ هولدرلین رفت

و شعر" ایستر" او را تاویل كرد، دیگر این مفهوم را پیش نكشید.

آن جا نكته ای كه برای هیدگر مهم شد منش سازنده ی زمینه ی اجتماعی

و سیاسی یا polis بود. از اینجا هیدگر سیاست را با عنوانی پیش كشید كه

در آثار او هیچ پیشینه ای نداشت: "ایقان خویشتن از آگاهی تاریخی"

در مجموع ارزیابی سیاسی هیدگر در نسبت با شاعران و متفكران را

در این اعتقاد او می توان گرد آورد كه «گوهر مردم آوای آنهاست.

این آوا به ویژه در فوران توده ی مشترك، طبیعی، دست نخورده

و بی فرهنگ به گوش نمی رسد.

صدای مردم به ندرت و بسیار كم به گوش می رسد.»

مردم را باید شاعران و اندیش مندان به حركت در آورند.

آزادی مردمان بی ریشگی و خودمحوری است و سامان ده آنان شاعران و متفكران اند.

متن از سایت های زیر:

http://www.louh.com/content/2809/default.aspx

از سایت تازه های ادبی:

ماخذ:

http://www.s1001.com/ccccc.htm

همانگونه که مطالعه فرمودید نقش شاعر در بکارگیری واژه ها نقش خطیریست

که می بایست بدرستی انجام گیرد لذا شاعران ونویسندگان در دوره حضور

خود درجامعه می بایست برآن باشند که از گزافگوئی های بی ثمر دست برداشته و

درخدمت جامعه ی خود باشند

واژه قدرتمند /ماندگار واثرگذار است در نتیجه در گفتارونوشتار خویش همواره

می بایست این توجه وبصیرت را داشته باشیم که خوانده وشنیده میشویم

ودر قبال آنان که خواننده وشنونده ما میباشند متعهد وخدمتگزار باشیم

بخش دوم واژه ها را دراینجا به پایان برده

جلد سوم واژه ها دردست تحقیق ونوشتار می باشد

امید شاهد حضور علاقمندان واژه ها باشیم

موفق باشید

فرزانه شیدا- ۱۳۸۸

Farzaneh Sheida

شخصیت از دیدگاه روانشناسی

fsheida — Thu, 12 Jun 2008 19:23:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دوم

بخش بیست نهم (۲۹)

در این بخش از واژه ها به شخصیت انسانی از دیدگاه روانشناسی نگاهی خواهیم

داشت ودر مسیر این مطالعه توجه شما را به

این متن نیز معطوف میدارم که بر اساس همین نوشته متذکر میشوم بسیاری از

واژه های بکار گیرنده ما وهمچنین برخوردهای ما با مسائل برخاسته

از درونیت شخصی وشخصیت فردی ماست:

منبع: سایت شبکه رشد:

بخش روانشناسی

http://daneshnameh.roshd.ir

شخصیت از دیدگاه روانشناسی

تعاریف مختلفی از شخصیت ارائه شده است که هر یک بر وجهی از شخصیت تأکید کرده‌اند. هیلگارد (Hilgard) شخصیت را «الگوهای رفتار و شیوه‌های تفکر که نحوه سازگاری شخص را با محیط تعیین می‌کند» تعریف کرده است در حالی که برخی دیگر «شخصیت» را به ویژگیهای «پایدار فرد» نسبت داده و آن را بصورت «مجموعه ویژگیهایی که با ثبات و پایداری داشتن مشخص هستند و باعث پیش بینی رفتار فرد می‌شوند» تعریف می‌کنند.

شخصیت (Personality) از ریشه لاتین (Persona) که به معنی «نقاب و ماسک» است گرفته شده است و اشاره به ماسک و نقابی دارد که بازیگران یونان و روم قدیم بر چهره می‌گذاشتند و این تعبیر تلویحا به این موضوع اشاره دارد که «شخصیت هر فرد ماسکی است که او بر چهره خود می‌زند تا وجه تمایز (تفاوت) او از دیگران باشد».

شخصیت به همه خصلتها و ویژگیهایی اطلاق می‌شود که معرف رفتار یک شخص است، از جمله می‌توان این خصلتها را شامل اندیشه ، احساسات ، ادراک شخص از خود ، وجهه نظرها ، طرز فکر و بسیاری عادات دانست. اصطلاح ویژگی شخصیتی به جنبه خاصی از کل شخصیت آدمی اطلاق می‌شود.

نگاه اجمالی

«شخصیت» یک «مفهوم انتزاعی» است، یعنی آن چیزی مثل انرژی در فیزیک است که قابل مشاهده نیست، بلکه آن از طریق ترکیب رفتار (Behavior) ، افکار (Thoughts) ، انگیزش (Motivation) ، هیجان (Emotion) و … استنباط می‌شود. شخصیت باعث تفاوت (Difference) کل افراد (انسانها) از همدیگر می‌شود. اما این تفاوتها فقط در بعضی «ویژگیها و خصوصیات» است. به عبارت دیگر افراد در خیلی از ویژگیهای شخصیتی به همدیگر شباهت دارند بنابراین شخصیت را می‌توان از این جهت که «چگونه مردم با هم متفاوت هستند؟» و از جهت این که «در چه چیزی به همدیگر شباهت دارند؟» مورد مطالعه قرار داد.

از طرف دیگر «شخصیت» یک موضوع پیچیده است ولی از زمانهای قدیم برای شناخت آن کوششهای فراوانی شده است که برخی از آنها «غیرعملی» ، بعضی دیگر «خرافاتی» و تعداد کمی «علمی و معتبر» هستند. این تنوع در دیدگاهها به تفاوت در«تعریف و نگرش از انسان و ماهیت او» مربوط می‌شود. هر جامعه برای آنکه بتواند در قالب فرهنگ معینی زندگی کرده ، ارتباط متقابل و موفقیت آمیزی داشته باشد، گونه‌های شخصیتی خاصی را که با فرهنگش هماهنگی داشته باشد، پرورش می‌دهد. در حالی که برخی تجربه‌ها بین همه فرهنگها مشترک است، بعید نیست که تجربیات خاص یک فرهنگ در دسترس فرهنگ دیگر نباشد.

شخصیت از دیدگاه مردم

واژه «شخصیت» در زبان روزمره مردم معانی گوناگونی دارد. یکی از معانی آن مربوط به هر نوع «صفت اخلاقی یا برجسته» است که سبب تمایز و برتری فردی نسبت به افراد دیگر می‌شود مثلا وقتی گفته نمی‌شود «او با شخصیت است» یعنی «او» فردی با ویژگیهایی است که می‌تواند افراد دیگر را با «کارآیی و جاذبه اجتماعی خود» تحت تأثیر قرار دهد. در درسهایی که با عنوان «پرورش شخصیت» تبلیغ و دایر می‌شود، سعی بر این است که به افراد مهارتهای اجتماعی بخصوصی یاد داده ، وضع ظاهر و شیوه سخن گفتن را بهبود بخشند با آنها واکنش مطبوعی در دیگران ایجاد کنند همچنین در برابر این کلمه ، کلمه «بی‌شخصیت» قرار دارد که به معنی داشتن «ویژگیهای منفی» است که البته به هم دیگران را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما در جهت منفی.

در اجتماع گاهی به جای این کلمات از مترادف آنها «شخصیت خوب یا بد» صحبت می‌شود که هر یک ویژگیهایی را می‌رسانند و گاهی از کلمه شخصیت به منظور توصیف بارزترین ویژگی افراد استفاده می‌شود مثلا وقتی گفته می‌شود«او پرخاشگر است» یعنی ویژگی و خصوصیت غالب «او» پرخاشگری است. در کنار این موضوعات گاهی کلمه شخصیت جهت «احترام» به چهره‌های مشهور و صاحب صلاحیت «علمی ، اخلاقی یا سیاسی» بکار می‌رود نظیر «شخصیت سیاسی ، شخصیت مذهبی و شخصیت هنری و …».

شخصیت از دیدگاه روانشناسی

دیدگاه روانشناسی در مورد «شخصیت» چیزی متفاوت از دیدگاههای «مردم و جامعه» است در روانشناسی افراد به گروههای «با شخصیت و بی‌شخصیت» یا«شخصیت خوب و شخصیت بد» تقسیم نمی‌شوند؛ بلکه از نظر این علم همه افراد دارای «شخصیت» هستند که باید به صورت «علمی» مورد مطالعه قرار گیرد این دیدگاه به«شخصیت و انسان» باعث پیدایش نظریه‌های متعددی از جمله : «نظریه روانکاوی کلاسیک (Classical Psychoanaly Theory) ، نظریه روانکاوی نوین (Neopsychoanalytic Theory) ، نظریه انسان گرایی (Humanistis Theory) ، نظریه شناختی (Cognitive Theory) ، نظریه یادگیری اجتماعی (Social-learning Theory) و … » در حوزه مطالعه این گرایش از علم روانشناسی شده است.

ماهیت شخصیت و انسان

یکی از جنبه‌های با اهمیت در «روانشناسی شخصیت» که در «نظریه‌های شخصیت» منعکس شده است برداشت یا تصوری است که از ماهیت «انسان و شخصیت او» ارائه شده است (یا می‌شود). این سوالها با ویژگی اصلی انسان ارتباط می‌کنند و همه مردم (شاعر ، هنرمند ، فیلسوف ، تاجر ، فروشنده و …) همواره به روش به این سوالها پاسخ می‌دهند؛ بطوری که می‌توانیم بازتاب همه جانبه آنها را در «کتابها ، تابلوهای نقاشی ، و در رفتار و گفتارشان» ببینیم و روانشناسی شخصیت و نظریه پردازان این حوزه نیز از آن مستثنی نیستند. این موضوعات را می‌توان در جدول زیر خلاصه کرد.


اراده آزاد یا جبرگرایی؟	آیا انسان آگاهانه اعمال خود را جهت می دهد یا بوسیله نیروهای دیگری کنترل می‌شود؟
وراثت یا محیط؟	آیا انسان بیشتر تحت تأثیر وراثت است یا تحت تأثیر محیط؟
گذشته یا حال؟	آیا شخصیت انسان وقایع و اتفاقات اوائل زندگی شکل می‌گیرد یا اینکه تحت تأثیر تجربه‌های دوران بزرگسالی قرار دارد؟
بی‌همتایی یا جهان شمولی؟	آیا شخصیت هر انسان بی‌همتاست یا اینکه شخصیت دارای الگوهای کلی خاصی است که با شخصیت بسیاری از افراد انطباق دارد؟
تعادل جویی یا رشد؟	آیا انسان فقط برای حفظ تعادل و توازن رفتاری را انجام می‌دهد یا او بخاطر میل به رشد و تکامل رفتار را انجام می‌دهد؟
خوش بینی یا بد بینی؟	آیا انسان اساسا موجودی خوب است یا بد؟

نقش وراثت زیستی در رشد شخصیت

وراثت به منزله مواد خام شخصیت است. این مواد به اشکال مختلف شکل می‌پذیرند. بعضی از همانندیهای موجود در شخصیت و فرهنگ انسان ناشی از وراثت است، مثلا هر گروه انسانی ، مجموعه نیازها و قابلیتهای زیستی مشترک و یکسانی به ارث می‌برد. این نیازها ، شامل اکسیژن ، غذا ، آب ، استراحت ، فعالیت ، خواب ، پرهیز از شرایط هولناک و اجتناب از درد و نظایر آن است.

اهمیت محیط طبیعی در رشد شخصیت

محیط طبیعی نیز بر شخصیت تأثیر می‌گذارد، زیرا افراد تا حد وسیعی سطح کارآیی خود را که برای حفظ حیاتش ضروری است، از محیط می‌گیرد واقعیت امر این است که در هر محیط طبیعی ، انواع مختلف شخصیت و فرهنگ ، و در محیطهای طبیعی کاملاً متفاوت ، فرهنگهای مشابهی ملاحظه می‌شوند.

رابطه فرهنگ و شخصیت

بعضی از تجربه‌های فرهنگی بین همه افراد انسانی مشترک است. از تجربه‌های اجتماعی مشترک بین اعضای یک جامعه معین ، یک صورت بندی ویژه شخصیتی پدید می‌آید که شاخص و معرف شخصیت بیشتر اعضای آن جامعه است و اصطلاحا شخصیت نمایی (Modal Personality) یا شخصیت اساسی (Basic Personality) یا رفتار اجتماعی (خوی اجتماعی) (Social Character) خوانده می‌شود. این مفاهیم به ویژگیهای فرهنگی مشترکی که همه اعضای یک جامعه در آنها سهیم‌اند، اشاره می‌کنند.

نقش تجربه گروهی در رشد شخصیت افراد

کودک نوزاد به صورت یک ارگانیسم به دنیا می‌آید. با اخذ و کسب مجموعه‌ای از نگرشها و ارزشها ، تمایلات و بیزاریها ، هدفها و مقاصد ، و یک مفهوم عمیق و ناپایدار از اینکه چه نوع شخصی است، به تدریج یک موجود انسانی مبدل می‌شود. همه این ویژگیها را از طریق فراگرد اجتماعی شدن بدست می‌آورد. این فراگرد ، یادگیری او را از حالت حیوانی به شخصیت انسانی تغییر می‌دهد. به عبارت دقیق‌تر ، هر فرد از طریق فراگرد اجتماعی شدن ، هنجارهای گروههای خود را می‌آموزد تا اینکه یک خود مشخص که او را بی‌همتا می‌سازد، پدید می‌آید. شاید بتوان گفت که تشکل تصور خود ، مهمترین فراگرد در رشد شخصیت به شمار می‌رود.

اهمیت تجارب شخصی در رشد شخصیت

چرا کودکانی که در یک خانواده پرورش می‌یابند، حتی اگر تجربه‌های یکسانی هم داشته باشند، با یکدیگر متفاوت‌اند؟ نکته مهم این است که آنان تجربه‌های یکسانی نداشته ، بلکه در معرض تجربه‌های اجتماعی از برخی جهات مشابه و از برخی جهات نامشابه قرار گرفته‌اند. تجربه هرکس بی‌همتاست. بدین معنا که هیچ کس دیگر بطور کامل ، نظیر آن تجربه را ندارد. یادداشت دقیق تجربه‌های روزانه کودکان یک خانواده می‌تواند گوناگونی تجربه‌های آنان را به خوبی آشکار سازد. هر کودک اولاً ، وراثت زیستی بی‌همتایی دارد که کسی دیگر عینا نظیر آن را ندارد، ثانیاً ، از مجموعه بی‌همتای تجربه‌های زندگی برخوردار است که باز ، کسی دیگر ، عینا از آن برخوردار نیست.

دراین رابطه بخش های متفاوتی نیز وجود دارد که توجه شما را به عناوین هریک جلب مینمایم وچنانچه مایل به مطالعه ان می باشید به سایت شبکه رشد بخش روانشناسی مراجعه بفرمائید: دانشنامه:

شبکه رشد:

http://daneshnameh.roshd.ir

مباحث مرتبط با عنوان

اختلالات شخصیت
انواع شخصیت
پرورش شخصیت
تعاریف شخصیت
شخصیت انسان
رشد شخصیت
شخصیت و انسان
فرهنگ
رابطه فرهنگ و شخصیت
روانشناسی رشد
رفتار اجتماعی
ویژگی شخصیتی

دنباله واژه ها( بعلت مسافرت تابستانی من) در ماه آینده ادامه خواهد داشت

بهار وتابستانی سرشار از شادمانی را برای یکایک شما دوستان آرزومندم

با امید شادی وموفقیت تمامی یاران آشیانه شعر وبا تقدیم احترام :

فــــرزانه شــــیدا

واژ ه ها (سخنانی از هزار سخن) جلد دوم

fsheida — Mon, 09 Jun 2008 23:23:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دوم

بخش بیست وهشتم -۲۸

سلام

در بخش بخش واژ ه ها به کرّات از نقش واژه وتفکری که واژه ها در ذهن

ودورن وروان آدمی ایجاد میکند سخن گفتیم وبه بررسی نقش واژه از جنبه های

مختلف نگاهی داشتیم.

آنچه مسلم است این است که برای عبور از جاده زندگی ، آدمی نیازمند

چاره راه هائیست که در صورت نیاز به آن توسل جسته وراه خویش را آسان تر

نموده یا روحیه بهتری را جایگرین درماندگی خود کند

مسلم است که زندگی در فراز ونشیبهای بسیار خویش همواره به روزهای تلخ

نیز میرسد وبارها ذکر شد که نحوه ی برخودر انسانها با مشکلات در همه جوامع

مختلف می باشد وهر انسانی با دیگری تفاوت های مشخصیه ای دارد، کمااینکه با کشف

(دی اِن دی*) که از خون انسان وبه طریق مختلف برای شناخت شخصی گرفته

میشود ثابت گردیده است که حتی یک وجه مشابه در دونفر (حتی دوقلوها*) نیز

وجود ندارد وهرفردی ( دی ان ای *) خاص خود را دارد

( صرفنظر از بحث وراثت که در خانواده که به کمک " دی اِن دی"

جنبه های وراثتی مشخص میگردد!).

بکراّت ثابت کردیم که نیم بیشتری از تفکرات ما آزموده های ما از محیط

واطرافیان ومنبع های اطلاعاتی ما ازجمله روزنامه ،رادیوتلوزیون ،کتاب ،

تحصیلات واینترنت می باشد

اما باتمامی این تفاضیل هرگز انسانی نمیتواند کاملا باین امر اصرار داشته باشد

که تمامی آنچه در زندگی براو گذشته بطور کامل ، محیط واطرافیان یا منابع ذکر

شده ، باعث ودلیل آن بوده است، چراکه هرفرد در زندگی خویش مختار وازسوئی

موظف است که به بهزیستی وخود سازی خویش توجه شخصی داشته باشد

وآنچه در زندگی سازنده او ، شخصیت او وزندگانی اوست

دردرجه اول خود اوست واینکه تاچه حد نیز تحت تاثیر عوامل بیرونی ست نیز

باز بخود شخص بازمیگردد انسانی که بخود اعتماد وایمان داشته باشد بی شک

به پرورش خود برخواهد خواست

و بی هیچ مانعی آنچه را که مایل به رسیدن به آن است بدست خواهد آورد

بااینحال همه انسانها نیازمند منابع خوب جهت یادگیری هستند که خوشبختانه

امروزه با کمک اینترنت براحتی میتوان به منابع ومعادن خوب وباارزش

اطلاعاتی در زمینه های مختلف اجتماعی /فرهنگی /علمی ،بهداشتی و...

دست پیدا کرده و از ان بهره برداری مفید نمود.

در بخش زیر رمزیک زندگی خوب وسالم ذکر گردیده است که خود به نکته نکته

آن ایمان داشته ودر زندگی خود نیز جز این قدمی برنداشته ام وبا آنچه در متن

زیر درج گردیده است با کمال اطمینان میشود گفت که رمز خاصی در زندگی

وجود ندارد

مگر رعایت قوانین زیر درجهت بهبود زندگی خود، خانواده واجتماع.

نظر دوستان را به این بخش جلب می نمایم:

آیا می خواهید زندگی آرام و دلپذیری

داشته باشید؟

زندگی و هر مسئله کوچکی را آنقدر جدی

تلقی نکنید، هر چند وقت یک بار زندگی را شوخی بگیرید و با سرزندگی و سبکبالی

با رخدادها برخورد کنید و بینید که روز شما چقدر زیبا و شادی آفرین خواهد بود .

از رنج نهراسید ، شادی را جایگزین غم کنید. برای زندگی خود هدف و مقصودی

تعیین نمایید . شما به دنیا نیامده اید تا فضایی را اشغال کنید .

دامنه توقعات و انتظارات خود را کوتاه و کوتاه تر کنید تا زندگی آرام و دلپذیری

داشته باشید.

در تمام مراحل زندگی مسئولیت کامل اعمالتان را برعهده بگیرید .

ازاین که دیگران را مقصر بدانید و بهانه آورید دست بردارید.

نگران نباشید که مردم درباره شما چه فکر می کنند. در واقع آنها اصلاً راجع به

شما فکر نمی کنند.

هنگامی آرامش و اعتماد به نفس را تجربه خواهید کرد که بدانید کار درست

را انجام می دهید، صرف نظر از این که به چه قیمتی تمام می شود.

مردم گفته های شما را فراموش می کنند . آنها فقط به آنچه انجام می دهید توجه دارند.

آرامش فکری را بالاترین هدف زندگی خود قرار دهید و بر اساس آن برای زندگی

خود برنامه ریزی کنید.

از همین امروز تصمیم بگیرید که یا از موقعیت هایی که باعث ناراحتی و ایجاد

استرس در شما می شود دوری کنید و یا آنها را حل و فصل نمایید.

زندگی شما بازتاب افکارتان است. اگر افکارتان را تغییر دهید، زندگی تان متحول

می شود.

تمام کسانی را که تاکنون به هر صورت به شما آسیب رسانده یا شما را آزار

داده اند ، ببخشایید و به این ترتیب خودتان را آزاد و رها کنید.

کنترل کامل پیام هایی را که به ذهن خودآگاه خود راه می دهید در دست بگیرید.

وقایع ، تعیین کننده احساسات شما نیست ؛ بلکه واکنش شما نسبت به وقایع است

که احساسات شما را شکل می دهد.

هر چه با دیگران روابط بهتری داشته باشید، نسبت به خودتان هم احساس بهتری

خواهید کرد.

هرچه خودتان را بیشتر دوست داشته باشید و به خودتان احترام بگذارید دیگران

را نیز بیشتر دوست خواهید داشت و به آنها احترام خواهید گذاشت و آنها نیز

بیشتر شما را دوست خواهند داشت و به شما احترام خواهند گذاشت.

بهترین عبارات برای حل یک اختلاف این است: ` شاید من اشتباه می کنم`.

اغلب هم همین طور است ، این را باور کنید.

عادت قدر شناسی را در خود تقویت کنید. در زندگی شکرگزار و قدردان

همه چیزهای خوبی که دارید باشید.

عمر کوتاه تر از آن است که حتی لحظه ای از آن را برای انجام کاری که

دوست ندارید یا برایتان اهمیت ندارد تلف کنید.

حداقل همان قدر که برای کارتان تلاش می کنید برای رشد شخصیت تان نیز

تلاش کنید.

هرگاه دلبستگی جدیدی پیدا کنید ، بر نیروی زندگی خود افزوده اید.

سايت: شبکه رشد - خانه روانشناسى

http://www.roshd.ir/roshd/Default.aspx?SSOReturnPage=Check&Rand=0

ودر نهایت این بخش از واژه ها کتاب(قدرت فکر *) :

( به قلم دکتر مورفی ترجمه آقای هوشیاررزم آزما*در دوجلد)

را به کلیه دوستان علاقمند به زندگی بهتر پیشنهاد می نمایم

شادمانه موفق ومانا باشید

گل سرخ زندگی خود در سرسبزی زندگی باشید تنها با اتکا بخداوند وخویشتن خویش،

در واژه واژه های شادِ زیستنی که، جز ازدورن تو برنمی خیزد .فرزانه شیدا

واژ ه ها (سخنانی از هزار سخن) جلد دوم بخش بیست و هفتم-۲۷

fsheida — Sun, 01 Jun 2008 23:18:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دوم

بخش بیست و هفتم-۲۷

ارسال از رامین ترابخانی ( نیمار )

خالق واژه

یاد کنید مرا که آفریننده واژه هاهستم

سپاس بیکران برمن کنید که یگانه خالق هستم

و انسان را برای سخت ترین نوع پرستش آفریدم

و مراحل کمال را برای انسان برگزیدم

چیزی که فرشتگان از آن معافند

خدای یکتا منم که نام های بسیار دارم هر روحی به هر زبان

و هر زمان فقط مرا می جوید

ای انسانها

من یگانه خالقی هستیم که در سلول های مغزتان در طپش هستم

انسان برای پیمودن راه کمال و رسیدن به جایگاه پیشینش

که همان همجواری و هم صحبتی با من بوده است

چه آزمونهایی را که باید پشت سر نهد تا بلکه به

ریسمان یکتا پرستی من رسد

که این تازه اول راه است و مخاطرات.

ای کسانی که ایمان آورده اید و به یقین می دانید

که من یگانه خالق مخلوقات هستم

و هر چه در آسمانها و زمین است

از قدرت بی انتهای من است شما را

در زمان آخر بدون راهنما و بر گزیده گذاشته ام

تا بلکه از به کمال رسیدن شما بدون صالح برگزیده

بیشتر شاد شوم ولیکن خود شما می دانید

که در گمراهی به سر می برید شما

ای مخلوقات زمان آخر آیا از یاد برده اید

آنچه را که به توسط صالحان پیشین

و در کتاب های آنها برای شما نازل کرده ام

شما انسانها دیگر مرا پرستش نمی کنید

بلکه فقط واژه های مرا تقدس می کنید

آیا از یاد برده اید چه بر سر کسانی که از مسیر حق

و راستی خارج شدند آورده ام و آن امتها را

به سخت ترین عذابها گرفتار کردم

ای امتهایی که اختیار تفکر و خردی که من به شما

ارزانی داشتم را به دست

عده ای ظالم داده اید هشیار باشید که پاداش شما چیزی

جزعذاب وزجروگرفتاری نیست .

که همانا شما نادان ترین امتها هستید

و شما ای کرپانها و مروجین خرافات بدانید که سخت ترین

مجازات های من بر شماست شما یی که به جای پیروی

از راه صالحانی که من برای هدایت شما برگزید

م و سخنانم را از زبان آنها برای شما فرستادم ،

قربانی به پیشگاه بتکده هایی که برای آنان ساختید

می برید و با جهل شیطانی خود

امت تحت فرمان خود را مانند استران کور

به سوی راه درک می برید.

وای بر شما اگر دست از خرافه پرستی بر ندارید

و به جای دور کردن مردم از پروردگارشان

و کتمان حقیقت ها و تقدس نامها به جای راه ها

مسیر راستی و صداقت را پیش نگیرید

که در این صورت همانا اعمال زشت و قبیح شما

و ظلم و ستمی که بر مردم روا می دارید با شدت بیشتری

به سوی شما باز خواهد گشت .

آیا به یاد ندارید که چه بر سر کاهنان مصری آمد آیا در کتب مقدسه

خود نخوانده اید که چگونه تمام عظمت و قدرت فرعون

را به یک پلک زدنی ویران کردم و با غضب خود پاسخ اعمال

آنها را فرو فرستادم وهمانا آنان مغضوبینی هستند که

در روز حساب اعمالشان بر پشت آنان سنگینی خواهد کرد.

به قلم: رامین ترابخانی (نیمار) ازسایت شعر نو

همواره در تعریف واژه ها به این نکته اشاره شد

که واژه بیانگر درون انسانی ست

خواه این در کتاب وشعری باشد خواه در روزانه های زندگی بشر

من تلاش نموده از جنبه های متفاوت به بررسی نقش واژه ها

پرداخته وحتی شکل زبان های دیگر را نیز

در اثری که بر واژه های زبانی ما میگذارند

باز نموده به تفضیل براین تکیه داشته ام که

در گویائی کلام ادمی می بایست

بیش از هرچیز به معنا وماهیت آنچه میگوید دقت داشته

وتنها زمانی به بازگوئی کلام دست زند که بآن یقین

داشته است درغیر اینصورت

چه تفاوتی بین کودکی ست با تجربه های اندک

ویا بی هیچ تجربه ای

باانسانی که سالیانی از عمر را ز سر گذرانده است ؟!

واین از زمانی مهم تر جلوگر خواهد بود

که انسان بعنوان شخصیتی بالغ در میان جامعه

ودر محدوه ی زندگی شناخته میشود

شاید ما جوان ۱۸ ساله را نیز هنوز خام بپنداریم

در صورتی که بسیار پیش آمده که

جوانان در سنین کم توانائی ودانشی آموخته اند

که میتواند در ادامه زندگی

بر آنان راهشگای بسیاری از مسائل زندگی باشد

ودر کنار آن هستند کسانی که بسیار اموخته اند

اما چون لب به سخن می گشایند تصور اینکه

حامل دانشی درونی باشند کم میرود!

اگر در محدوده زندگی پیرامون خود بنگریم

بسیار مطالب خواهیم دید ونکاتی را خواهیم جست که در آن

بی شک میتوان هزار ویک دلیل را به ثبت رسانید که

فلان متن فلان گفته فلان مقاله وووو

تکذیب متن دیگری ست

این خود نماینده تفکر گوناگون مردمان یک جامعه ست

یا زمانی که به نقد اشعار وادبیات نگاه می کنیم

تفاوت نگاه تا نگاه شاید انقدر گسترده باشد

که به تصور وباور نیز در نیآید

بااین وصف چگونه انسان میتواند مطمئن باشد که

آنچه خود میگوید درحد کمال

برخوردار ازتمامی حقایق است و بطور کامل صحیح ودرست ؟!

اینجاست که به معقوله وبحث واژه میرسیم

ونقش واژه وتعریف آن

در استفاده از واژه ها!

زمانی که انسان سخن میگوید

وتنها هدف (سخن گفتن) در جمعی ست،

بی شک اگر محفل بر اساس طنز وسرگرمی نباشد

هدفی دراین میان برای سخن گفتن نهفته است!

شخصی که به هر دلیلی به سخن گفتن

می پردازد اگر تنها هدف مشغول کردن جمع

و شکستن سکوت را نداشته باشد

مطمئنا در سخن خود ، مربوط به هر آن چیزی هم که باشد

هدفی را دنبال میکند

واگر سخن تنها برای جلب توجه باشد

واینکه محفل از سکوت در بیاید نیز باز،

گوینده سخن نمیتواند در سخن خود

از شاخی به شاخ دیگری بپرد، چراکه شنونده نیز

پس از چندی به ستوه خواهد آمد!

و چنانچه شکل جوک و لطیفه باشد باز باین نکته میرسیم

که دراین لطیفه چه چیزی مد نظر بود ؟!

( توضیح انکه منظور من جوکها ولطیفه هائی نیست که در آن

متاسفانه به تمسخر قوم وایل وتباری برخاسته اند

تا قشری را احمق دیگری را خسیس ووو... نشان دهند *)

در اینجااز نمونه کارهای طنز و لطیفه هائی سخن میگویم

که در آنها هدفی وجود دارد بمانند ضرب المثل ها که خود

تجربه ای یا اموزشی را در پی داردو دانستن آن نیز خالی

از یادگیری وتجربه نخواهد بود.

مسلم است که انسان نمیتواند دائما انسانی خشک

وبدون هیجان باشد × که علاقه ای به جوک های معمولی و

لطیفه های پیش وپا افتاده نداشته باشد

چنین شخصی هرچقدرهم دانا و دانشمند

نمیتواند مورد توجه زیادی قرار بگیرد

وبی شک بااو سر کردن

برای یکروز کامل، شاید بسیا ر کسالت آور

وخسته کننده نیز باشد

تا انجا که در جمع شاعران ونویسندگان

وسرگذشت ها وتاریخچه های آنان مروری داشته ام

اکثر هنرمندان در هر زمینه هنری

از قریحه ی شوخ طبعی ، وهمچنین نگاهی ظریف وریز بین نیز

برخوردار بوده اند وهمچنان نیز درجمه هنرمندان

در هنرهای گوناگون چنین چیزی صحت دارد.

بواقع نگاه نویسنده وشاعر اگر نگاهی ظریف

به همه چیز وهمه کس وهمه جا نباشد

هرگزاز چنین کسی اثری ماندگار بجا نخواهد ماند چراکه

پایه ی اساس کار هنرمند بر اسا همان نگاه نکته بین

ودید ظریف اوست وبسیار شنیده ایم

که هنرمندان انسان هائی بسیار حساسند

واگر جز این بود قریحه وطبع هنری دراو قدرتی نداشت

تا دیدگاههائی را در شعر، داستان

ساختن فیلم های سینمائ عکاسی و...

و بر دیگر مردم انعکاس هنر واثری باشد...

بقولی این مطلب همان شعری را بیاد میاورد که می گوید:

تو مو می بینی ومن پیچش مو

تو ابرو من اشارت های ابرو!

معمولا هنرمندان دارای چنین نگاهی هستند وزمانی که در جمعی

همه باهم در یک فضای طبیعی باشند

شاید همه درخت وسبزه و دریا وهرآنچه در اطراف

هست ببینند بی هیچ کم وکاستی

اما نگاه هنرمند ممکن است معطوف به

یک ساقه بسیار کوچک در پای درختی باشد

یا تکه سنگی که انعکاس نور خورشید باعث کشیده شدن

نگاه او بر این ذره ی کوچک سنگ گردید

مسلم است که شاید کسی اینرا ببیند ونگاه برگردانده

وباز به آنچه بیشتر قابل رویت است چشم دوزد

اما هنرمند ساعتهای متمادی بر این سنگریزه خیره

میماند وشاید این مقدمه یک سروده وداستان ومطلبی برای او

در زندگی باشد

در یاد و خاطره روزی که در طبیعت بود!

وبرای اون این نوشته.. متن... شعر ،هرچه که هست

بیش از دیگری ارزشمند خواهد بود

چراکه هرگز از خاطر اونخواهد رفت که چنین

اثر ی را کجا ..کی وبرای چه نوشت

چه احساسی داشت وچرا نوشت وبه اندیشه ای بود!

واژه نیز درنگاه هنرمند به همین نسبت

از ارزش ومعنویت برخوردار است

واژه در نگاه شاعر ونویسنده بیش از

یک حرف ، بالاتر از یک حروف الفبا وغنی تر از

هر معدنی ست

واژه بر او همپای طلا ست هم قدر وهم ارزش!

در واژه ، او زندگی خویش مینگارد

میسازد خراب میکند میگرید

میسوزد ...لبخند میزند....ووو

از اینرو هرگز نمیشود به کلام در کلام هنرمندی بی توجه بود

واونیز هرگز در بطن کلام دیگران بی توجهی

نشان نخواهد داد کمااینکه معمولا

کلام وسخنانی درخاطره های خود نگاه میدارد که شاید

کمتر کسی آنرا به خاطر بسپارد

بحث واژه ها را باز با استفاده از منابع معتبر ادامه خواهم داد

با تشکر : فــرزانه شـــیدا

دنباله واژه ها در بخش بعدی...

واژ ه ها (سخنانی از هزار سخن) بخش بیست وشش 26/آخرین بخش ازفیلسوف غایب از نظر*

fsheida — Wed, 28 May 2008 22:34:57 GMT

آخرین بخش از:فیلسوف غایب از نظر*

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دو م

موردی دیگر:

"تحقیق کار بر روی اسطوره به نوعی هم با کتاب

حقانیت عصر جدید او در پیوند است و هم با کتاب پیدایش

جهان کوپرنیکی".

ایراد کوچکی که به این ترجمه می‌توان گرفت

در انتخاب فعل جمله است. تحقیق کار بر روی اسطوره

در ادامه‌ی دو کتاب حقانیت عصر جدید و پیدایش جهان

کوپرنیکی است و نه در پیوند با آن‌ها.

فعل آلمانی anküpfen به همین معناست

(بنگرید به Universalwörterbuch A-Z

و نیز فرهنگ آلمانی-فارسی دکتر فرامرز بهزاد).

به علاوه لفظ "به نوعی" نیز زاید است و

این ارتباط و ادامه کاری را ضعیف می کند.

مثالی دیگر:

"نخست، بینش غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم که

مبین ناچیز بودن انسان در کل است"

"غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم" نه زیباست و نه درست.

احیاناً مترجم محترم فعل ermessen را با messen

اشتباه گرفته است و بر پایه‌ی آن Unermesslichkeit

را "غیرقابل اندازه‌گیری بودن" ترجمه کرده‌است.

بهر حال منظور "بی کرانگی عالم" است و

نه "غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم".

خود مترجم نیز چند سطر بعد ترکیبی نظیر

آن را به درستی "عالم بی حدّ" ترجمه کرده است.

مثالی دیگر:
"و سرانجام، بی‌تفاوتی و بی‌ملاحظه بودن عالم

در قبال انسانی که دچار اضطرار و نیازهاست"

معادل "بی‌تفاوتی" در برابر

Gleichgültigkeit / indifference

چندان جا افتاده است که کمتر کسی سخن زنده‌یاد خانلری

را به یاد می آورد که آن را نادرست می‌دانست.

این نگارنده معادل "بی‌اعتنایی" را بر "بی‌تفاوتی"

ترجیح می‌دهد.

در همانجا به جای "موجب به بارآمدن این گمان می‌شود

" نیز می‌شد به راحتی نوشت "این ظن را ایجاد می‌کند".

٤- توجه به ضمایر

از ویژگی‌های زبان آلمانی کثرت بیش از حد کاربرد

ضمایر است، به نحوی که در نگاه نخست مرجع ضمیر

بر خواننده معلوم نیست. از این رو در ترجمه‌ی چنین

عباراتی باید دقتی بیش از حد معمول مبذول داشت

و این تنها یکی از مشکلات عدیده‌ی ترجمه از زبان آلمانی است.

در ترجمه آمده است:

" با این که این مسأله تازه در دوران جدید قابل فهم

می‌شود، اما بنیان آن در تمامی نظام‌های تفسیری مغرب زمین

وجود داشته و تمام مدت سعی‌اش بر آن بود که خود

را از مخمصه چنین چیزی برهاند."

مترجم محترم ضمیر اشاره‌ی dieser را که به Absolutismus der

Wirklichkeit "استبداد واقعیت" اشاره ‌می‌کند،

"این مسأله" ترجمه کرده‌اند. اما بحث بر سر بخش دوم جمله است:

از ترجمه‌ی ایشان چنین بر می‌آید که "این مسأله" یعنی

"استبداد واقعیت" بنیادش در همه‌ی نظام‌های تفسیری مغرب‌زمین

وجود داشته است

و تمام مدت سعی‌اش بر آن بود که خود را

از مخمصه چنین چیزی برهاند.

اگر چنین برداشتی درست باشد که به نظر می‌رسد

گونه‌ی دیگری نمی‌توان جمله را فهمید

(زیرا ضمیر "ش" در "سعی‌اش" که مفرد است،

نمی‌تواند به "نظام‌های تفسیری" که جمع است بازگردد)،

باید گفت که ترجمه‌ی ایشان در این بخش یکسر

خطاست.

زیرا ضمیر sie در انتهای جمله نه به "استبداد واقعیت"

بلکه به "نظام‌های تفسیری" باز می‌گردد،

دیگر این که این "استبداد واقعیت" نیست

که "بنیان آن در تمامی نظام‌های تفسیری

مغرب‌زمین وجود داشته"، بلکه برعکس تمام نظام‌های تفسیری

مغرب‌زمین بنیادشان بر "استبداد واقعیت" قرار دارد

و همین نظامات هستند که می‌کوشند گریبان خود را از

"استبداد واقعیت" برهانند[10].

همانطور که پیشتر آمد، نظامات تفسیری مغرب زمین پاسخی

به "مطلق‌العنانی واقعیت" اند و می‌کوشند از آن فاصله بگیرند.

لینک ادامه مطلب :

http://www.berke-

falsafe.de/mypage/blumenberg_arbeit_am_mythos_persisch.htm

برگرفته از سایت تازه های ادبی به مدیریت آقای م.مجتبی

http://ccccc.blogfa.com/

واژ ه ها (سخنانی از هزار سخن) بخش۲۵ دنباله: از بخش پیشین = فیلسوف غایب از نظر*

fsheida — Mon, 26 May 2008 16:24:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دو م

بخش۲۵ بیست و پنجم

دنباله: از بخش پیشین = فیلسوف غایب از نظر*

هت باتمام رساندن این بخش متن را

با وجود طولانی بودن در یک پست نهاده ام

تا در بخش بعدی به نمودار و دیگری

از واژه ها بپردازیم

گفتیم که:

اسطوره و علم از طریق نظامی قابل اعتماد،

روشن و حساب شده،

جانشین خائوس [یا آشوب ازلی] می‌شوند که در آن نمی‌توان

به هیچ چیز تکیه و اعتماد کرد." (همانجا، ٤٥)

و این خطاست

البته خطاست اگر گمان کنیم که قصد بلومنبرگ این است که

باید دوباره به اسطوره بازگردیم یا اسطوره می تواند مجدداً احیاء شود

. تمام تلاش او شناختن کارکردهای اسطوره است و نشان دادن سهم

آن در کاهش مطلق العنانی واقعیت و کمک به بقای بشر.

بحث بلومنبرگ و وتس وسیع تر از آن است که در این مختصر بگنجد.

قصد این نوشته تنها نشان دادن چهره‌ای دیگر از بلومنبرگ

و دعوت خواننده به شناختن چهره‌های دیگر این متفکر ژرف اندیش

معاصر آلمانی است.

از هانس بلومنبرگ بسیار می‌توان آموخت، اما آنچه برای ما

ایرانیان اهمیت بسزایی دارد شاید آموختن این درس باشد که:

از نگاه ایدئولوژیک به فلسفه، علم، دین و اسطوره فاصله بگیریم

، نگاهی که متأسفانه در میان ما ایرانیان رهبران و رهروان بسیار

دارد.*

نگاهی به ترجمه

نخست باید سپاسگزار مترجم مقاله‌ی "کار بر روی اسطوره"،

خانم فریده فرنودفر بود که توانسته است چهره‌ای دیگر از بلومنبرگ

را به خواننده‌ی فارسی زبان معرفی کند

و زمینه‌ای برای شناخت بیشتر او فراهم آورد.

ترجمه از متن آلمانی به ویژه متون فلسفی کاری به غایت دشوار است

و ما در این زمینه همچنان اندر خم یک کوچه‌ایم و باید مدتی بگذرد

و ترجمه‌های فراوانی از متون آلمانی صورت گیرد

و فرهنگ‌های معتبری

منتشر شود تا بتوانیم فاصله‌ی خود را با ترجمه‌هایی که

از زبان انگلیسی یا فرانسوی توسط استادان این فن صورت می گیرد،

به حداقل ممکن برسانیم.

عمده‌ی علل مشکلات این راه، یکی دشواری زبان آلمانی

و پیچیده‌نویسی فیلسوفان آلمانی‌زبان است

و دیگری اختلاف ساختاری زبان آنان با زبان فارسی.

شوپنهاور در باره‌ی زبان آلمانی سخن نغری دارد:

"اصل حکمفرما در هنر نگارش چنانست که

هر انسانی در یک زمان نمی‌تواند در بیش از یک موضوع به روشنی

اندیشه کند، پس از او نباید خواست در یک زمان

دو یا چند موضوع را مورد تفکر قرار دهد.

ولی ما با باز کردن پرانتز و عبارات معترضه

در داخل جمله و شکستن جمله برای گنجاندن

آنها همین را از خواننده می‌خواهیم و این شیوه‌ایست

که مآلاً گسیختگی بی‌جهت و غیر لازم به

وجود می‌آورد. نویسندگان آلمانی در این زمینه بیش

از همه خلاف می‌کنند. اینکه زبان آلمانی بیش از هر زبان زنده

دیگر مناسب این شیوه است، حقیقتی را بیان می‌کند

ولی آن را موجه نمی‌سازد.

نثر هیچ زبانی را چون زبان فرانسه

به راحتی و روانی نمی‌توان خواند؛

چون زبانی است که این خطا اصولاً در آن راه ندارد.

نویسنده فرانسوی افکارش را به دنبال

هم و در یک نظم منطقی و طبیعی بیان می‌کند

و از اینرو خواننده نیز تمام توجهش را بی هیچ گسیختگی

به تک تک آنها معطوف می‌دارد.

ولی نویسنده آلمانی آنها را یکبار و دوبار و سه بار

درهم می‌پیچد و به هم می‌بافد

و به جای آنکه آنها را به دنبال هم بیان کند،

اصرار می‌ورزد که هر شش مطلب را یکجا بگوید".

(نقل از مقدمه‌ی مترجم سنجش خرد ناب، ویراست نخست، XL)

در مورد دشواری و تاریکی متون فلسفی آلمانی نیز لازم نیست

سخن دراز کنیم.

هر که کم و بیش با آثار فلسفی آلمانی روبرو شده باشد،

می‌داند که این آثار تا

"سرحد خستگی به قوه‌ی توجه فشار می‌آورند".

به گفته‌ی شمس‌الدین ادیب سلطانی،

زبان آلمانی، زبانی تاریک است،

"اگر یونان روشنی را به بشریت عرضه داشت،

این سرنوشت آلمان بود که تاریکی فلسفی

را به بشریت هدیه کند، یا بهتر بگوییم،

اندیشه او را تا دورترین و تاریکترین مرزهای ممکن،

بگستراند" (سنجش خرد ناب، ویراست نخست، XLIII).

این نکته را ازآن رو آوردیم تا اگر خطایی

در ترجمه‌ی مترجم محترم یافتیم، آن را نشانه‌‌ای

ازضعف مترجم یا بی‌اعتباری ترجمه‌ی او نگیریم.

کار خانم فرنودفر شایسته‌ی هرگونه تقدیر است

و آنچه در پی می آید، کوششی است برای بالا

بردن سطع توقع خواننده به قصد راه کمال پیمودن

ترجمه‌های آلمانی به فارسی.

١- نسخه‌ی اصل

در ترجمه‌ی هر اثر باید نخست مطمئن شد که آیا مؤلفِ اثر،

ویرایش جدیدی از کتاب خود عرضه کرده است یا نه؟

و پس از اطمینان از این امر به ترجمه‌ی آن اقدام کرد.

متأسفانه مترجم محترم به این نکته‌ی مهم توجه نکرده است.

همانطور که در آغاز این مقاله گفتیم، وتس کتاب خود

را نخست در زمان حیات بلومنبرگ

در سال ۱۹۹۳ منتشر کرد و

سپس در سال ۲۰۰۴ آن را با ویرایش جدید

روانه‌ی بازار ساخت.

ویرایش جدید هم از نظر تعداد صفحات

و هم از نظر آرایش کاملاً با ویرایش نخست فرق دارد.

مترجم نیز هیچ اشاره‌ای به این انتخاب و مبنا قرار دادن

ویرایش نخست نکرده است. چنانچه مترجم قصد دارد

کل کتاب را ترجمه کند، توصیه می‌شود،

ویرایش دوم اثر را مبنای کار خود قرار دهد،

تا رنج و زحمتی که برای ترجمه‌ی این اثر نفیس می‌کشد،

ضایع نشود.

٢- جابه‌جایی اجزای جمله

یکی از ویژگی‌های هر زبان، علی‌الخصوص زبان فلسفی آلمانی،

این است که با تقدم مکانی بخشیدن به یکی از اجزای جمله

این امکان را فراهم می‌کند تا بر جزئی از آن تأکید شود.

به عنوان مثال اگر دو جمله‌ی زیر را در نظر بگیریم:

"دیروز به پرویز تلفن زدم" و

"به پرویز دیروز تلفن زدم"،

این دوجمله اگرچه از اجزای یکسانی برخوردارند و

خبر واحدی را منتقل می‌کنند، اما تأکید جمله‌ی

نخست بر زمان است و حتی می‌توان در

برخی مواقع آن را برابر "همین دیروز بود

که به پرویز تلفن زدم" معنا کرد، حال آن

که تأکید جمله‌ی دوم بر شخص پرویز است

و می‌توان از آن معنای " به پرویز من که

دیروز تلفن زدم!" را استنباط کرد.

از این رو می باید در ترجمه به این نکته‌ی ظریف توجه‌ی

کافی داشت و اجزای جمله را تنها به لحاظ زیبایی

و خوشخوانی در زبان فارسی چندان پس و پیش نکرد،

مگر آن که چاره‌ای جز آن نباشد.

مترجم محترم نخستین جمله‌ی "کار بر روی اسطوره"

را چنین ترجمه کرده است:

"کتاب عظیم بلومنبرگ با عنوان کار بر روی اسطوره

(Arbeit am Mythos)

در سال ۱۹۷۹ به چاپ رسید." (ص ٤۰)

ترجمه‌ی ایشان کاملاً درست است جز بی‌توجهی به

همان نکته‌ای که در بالا آمد.

در واقع ترجمه می‌بایست چنین می‌بود:

"در سال ۱۹۷۹ اثر عظیم دیگری از بلومنبرگ

به نام کار بر روی اسطوره

(Arbeit am Mythos) منتشر شد." (S. 81)

نویسنده با پیش کشیدن زمان انتشار کتاب چند قصد را دنبال می‌کند:

خواننده بلافاصله متوجه‌ی سال انتشار کتاب می شود.

توجه به سال انتشار کتاب از آن رو مهم است

که بلومنبرگ در همین سال کتاب دیگری نیز

منتشر کرده است و خواننده از این طریق متوجه‌ی می‌شود

که با فیلسوف پرکاری روبروست.

از سوی دیگر نویسنده با افزودن کلمه‌ی "دیگر"

(که متأسفانه در ترجمه‌ی فارسی جا افتاده است)

توجه‌ی خواننده را به این نکته جلب

می کند که کتاب کار بر روی اسطوره تنها یکی

از کتاب‌های سترگ بلومنبرگ است.

می بینیم که تمام این معانی با پس وپیش کشیدن

اجزای جمله در ترجمه‌ی فارسی چگونه از دست رفته است.

٣- معادل‌های فارسی

از جمله موضوعات مهم هر ترجمه به ویژه ترجمه‌ی متون

فلسفی توجه‌ی کافی به معادل‌های فارسی است.

ترجمه‌ی فارسی "کار بر روی اسطوره" به این امر جز

در مواردی معدود توجه‌ داشته است.

در زیر به برخی معادل‌ها که در آن‌ها از این قاعده پیروی نشده است

اشاره می‌کنیم:

در ترجمه آمده‌است:

"بلومنبرگ از چنین عالمی به "استبداد واقعیت"

(Absolutismus der Wirklichkeit) تعبیر می کند ...

مفهوم استبداد واقعیت ما را به یاد مفهوم استبداد الوهیت

(theologischer Absolutismus)

در کتاب حقانیت عصر جدید می‌اندازد." (همانجا)

معمولاً Absolutismus / absolutism را در نوشتارهای سیاسی

به "استبداد" یا "حکومت استبدادی" ترجمه می‌کنند،

هر چند که میان معنا و مفهوم استبداد در فرهنگ‌های

شرقی و معنا و مفهوم

Absolutismus / absolutism

در فرهنگ‌های مغرب‌زمین تفاوت هست. تنها به اشاره بگوییم که

Absolutismus / absolutism

اصطلاحی است که در دوران جدید باب شد

که در عین حکومت مطلقه‌ی فردی و

بی اعتنایی به اصلاحات سیاسی، عموماً با اصلاحات اقتصادی

و اداری و حقوقی همراه بود، حال آن که در

حکومت‌های استبدادی شرقی شاهد چنین

نشانه‌هایی نیستیم.

از این رو شاید بهتر باشد حتی در زبان سیاسی نیز آن را

"حکومت مطلقه" ترجمه کنیم و "استبداد"

را برای واژه‌هایی مانند

Tyrannei / tyranny و Despotismus / despotism

به کار بریم.

به هر رو اگر در نوشتارهای سیاسی نمی‌توان چنین کرد،

در عرصه‌ی فلسفه‌ می‌باید واژه‌ای وضع کرد تا ارتباط میان

آن و لفظ "مطلق" absolut حفظ شود،

زیرا در غیر این صورت سخن بلومنبرگ چندان قابل فهم

نخواهد بود. وی وقتی از پدید آمدن خدای قاهر مطلق

در سده‌های میانه‌ی پسین سخن می‌گوید که جایی

برای اختیار آدمی باقی نمی‌گذاشت

و بر پایه‌ی آن اصطلاح

theologischer Absolutismus

را وضع می کند، اگر absolut را "مطلق" و اصطلاح اخیر

را "استبداد الوهیت" ترجمه کنیم،

این پیوند را گسسته‌ایم.

از همین روست که آقای دکتر محمدرضا نیکفر این اصطلاح

را "مطلق‌بینی الهیاتی" ترجمه کرده است که

به زعم این نگارنده بر برابرنهاده‌ی خانم فرنودفر

برتری دارد. بر همین پایه بهتر است

Absolutismus der Wirklichkeit

را نیز "مطلق‌بینی واقعیت"

یا "مطلق‌العنانی واقعیت" ترجمه کرد و نه "استبداد واقعیت".

باید خاطر نشان کرد که واژه‌ها به موجودات زنده می‌مانند

که متولد می‌شوند، رشد می‌کنند، معانی گوناگون می‌گیرند

و ممکن است پس از مدتی مهجور و متروک شوند و

از کارایی و بازدهی بیفتند. به عنوان مثال

در حالی که ما در گذشته میان واژ‌ه‌های "فهم" و "عقل"

چندان تفاوتی نمی‌گذاشتیم و هم‌اینک در زبان روزمره

نیز این دو را یکسان به کار می‌بریم،

لیکن با ورود فلسفه‌ی کانتی معانی این دو دست کم

در پهنه‌ی فلسفه گسترش یافته است

و نمی‌توان دیگر آن‌ها را مترادف هم به کار برد.

بر همین قیاس می‌توان در نظر گرفت که معنای مطلق

و ترکیبات آن نیز گسترش یابد تا بتواند پاسخگوی نیازها شود.

لینک ادامه مطلب :

http://www.berke-

falsafe.de/mypage/blumenberg_arbeit_am_mythos_persisch.htm

برگرفته از سایت تازه های ادبی به مدیریت آقای م.مجتبی

http://ccccc.blogfa.com/

واژ ه ها -دنباله از بخش پیشین = فیلسوف غایب از نظر*قسمت بیست وچهارم- 24

fsheida — Wed, 21 May 2008 17:14:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دو م

بخش ۲۴ بیست و چهارم

دنباله از بخش پیشین = فیلسوف غایب از نظر*

موردی دیگر:

"تحقیق کار بر روی اسطوره به نوعی هم

با کتاب حقانیت عصر جدید او در پیوند است

و هم با کتاب پیدایش جهان کوپرنیکی".

ایراد کوچکی که به این ترجمه می‌توان گرفت

در انتخاب فعل جمله است.

تحقیق کار بر روی اسطوره در ادامه‌ی دو کتاب

حقانیت عصر جدید و پیدایش جهان کوپرنیکی است

و نه در پیوند با آن‌ها. فعل آلمانی anküpfen به همین معناست

(بنگرید به Universalwörterbuch A-Z و

نیز فرهنگ آلمانی-فارسی دکتر فرامرز بهزاد)

. به علاوه لفظ "به نوعی" نیز زاید است

و این ارتباط و ادامه کاری را ضعیف می کند.

مثالی دیگر:

"نخست، بینش غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم که

مبین ناچیز بودن انسان در کل است"

"غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم" نه زیباست و نه درست. احیاناً

مترجم محترم فعل ermessen را با messen اشتباه گرفته است

و بر پایه‌ی آن Unermesslichkeit را

"غیرقابل اندازه‌گیری بودن" ترجمه کرده‌است.

بهر حال منظور "بی کرانگی عالم" است

و نه "غیرقابل اندازه‌گیری بودن عالم".

خود مترجم نیز چند سطر بعد ترکیبی

نظیر آن را به درستی "عالم بی حدّ" ترجمه کرده است.

مثالی دیگر:

"و سرانجام، بی‌تفاوتی و بی‌ملاحظه بودن عالم

در قبال انسانی که دچار اضطرار و نیازهاست"

معادل "بی‌تفاوتی" در برابر

Gleichgültigkeit / indifference

چندان جا افتاده است که کمتر کسی سخن

زنده‌یاد خانلری را به یاد می آورد

که آن را نادرست می‌دانست.

این نگارنده معادل "بی‌اعتنایی" را بر "بی‌تفاوتی"

ترجیح می‌دهد.

در همانجا به جای "موجب به بارآمدن این گمان می‌شود"

نیز می‌شد به راحتی نوشت "این ظن را ایجاد می‌کند".

٤- توجه به ضمایر

از ویژگی‌های زبان آلمانی کثرت بیش از

حد کاربرد ضمایر است، به نحوی که در نگاه نخست

مرجع ضمیر بر خواننده معلوم نیست.

از این رو در ترجمه‌ی چنین عباراتی باید دقتی

بیش از حد معمول مبذول داشت و این تنها یکی

از مشکلات عدیده‌ی ترجمه از زبان آلمانی است.

در ترجمه آمده است:

" با این که این مسأله تازه در دوران جدید قابل فهم می‌شود،

اما بنیان آن در تمامی نظام‌های تفسیری مغرب زمین

وجود داشته و تمام مدت سعی‌اش بر آن بود که خود

را از مخمصه چنین چیزی برهاند."

مترجم محترم ضمیر اشاره‌ی dieser را که

به Absolutismus der Wirklichkeit

"استبداد واقعیت" اشاره ‌می‌کند،

"این مسأله" ترجمه کرده‌اند. اما بحث بر سر بخش دوم

جمله است:

از ترجمه‌ی ایشان چنین بر می‌آید که

"این مسأله" یعنی "استبداد واقعیت" بنیادش

در همه‌ی نظام‌های تفسیری مغرب‌زمین وجود داشته است

و تمام مدت سعی‌اش بر آن بود که خود را از مخمصه

چنین چیزی برهاند. اگر چنین برداشتی درست باشد

که به نظر می‌رسد گونه‌ی دیگری نمی‌توان جمله را فهمید

(زیرا ضمیر "ش" در "سعی‌اش" که مفرد است،

نمی‌تواند به "نظام‌های تفسیری" که جمع است بازگردد)،

باید گفت که ترجمه‌ی ایشان در این بخش یکسر خطاست.

زیرا ضمیر sie در انتهای جمله نه

به "استبداد واقعیت" بلکه به "نظام‌های تفسیری"

باز می‌گردد،

دیگر این که این "استبداد واقعیت" نیست که

"بنیان آن در تمامی نظام‌های تفسیری مغرب‌زمین

وجود داشته"، بلکه برعکس تمام نظام‌های

تفسیری مغرب‌زمین بنیادشان بر "استبداد واقعیت"

قرار دارد و همین نظامات هستند که می‌کوشند

گریبان خود را از "استبداد واقعیت" برهانند[10].

همانطور که پیشتر آمد، نظامات تفسیری

مغرب زمین پاسخی به "مطلق‌العنانی واقعیت" اند

و می‌کوشند از آن فاصله بگیرند

«اینک انسان به جای آن که با اشیاء سر و کار داشته باشد،

با خویش سر و کار دارد ... او دیگر در عالم فیزیکی صرف

زندگی نمی‌کند، بلکه در عالمی نمادین به سر می برد»" (همانجا).

بلومنبرگ به پیروی از کاسیرر بر این نظر است

که انسان‌ها برای آن که واقعیت خشن و بی‌رحم را مهار کنند،

سکوت این عالم ترسناک را بشکنند و قدرقدرتی واقعیت

را طرد کنند، اسطوره را ابداع کرده‌اند.

توجه‌ی بلومنبرگ بیش از همه به کارکرد اسطوره

و خدمتی است که به بشر کرده است.

جهان، بی‌نام و ترسناک است.

اسطوره‌‌ها با داستان‌های خود این جهان بی‌نام

و غریب را نام‌گذاری می‌کنند تا از غربت و بیگانگی

و به تبع آن از ترسناکی آن‌‌ بکاهند

و جهان را زیست‌جهان انسان کنند.

در این جا لازم است تا به اختلاف دو مفهوم اشاره کنیم تا بتوانیم

سخن بلومنبرگ را بهتر دریابیم. در زبان فلسفی آلمانی

و به پیروی از کیرکگور و هایدگر میان Furcht و Angst

تفاوت گذاشته می‌شود.

مترجمان ما اصطلاح نخست را "ترس"

و دومی را "ترس‌آگاهی" ترجمه کرده‌اند که چندان

وافی به مقصود نیست. Furcht به ترسی گفته می‌شود

که دارای موضوع است، مانند ترس از سگ هار و مار سمی

و امتحان آخر سال. درعوض Angst به ترسی اطلاق می‌شود

که فاقد موضوع است. به زبان بلومنبرگ چنین هراسی

"یک التفات ِآگاهی ِبدون موضوع است."[8].

هراس از تاریکی تهدیدآمیز یا امر بیگانه، گونه‌‌هایی

از چنین ترسی است[9]. موضوعش قابل درک و لمس نیست

و نمی‌توان آن را به نام یاد کرد. به نظر بلومنبرگ سیطره‌ی

واقعیت از چنین خصوصیت هراس‌انگیزی برخوردار است

و اسطوره می‌کوشد چنین هراسی را بزداید و جهان نامأنوس

و بیگانه را برای آدمی مأنوس و آشنا کند. به گفته‌ی او "اسطوره،

فروکاستن ِمطلق‌العنانی واقعیت است"،

واقعیتِ بی‌چهره، هراس‌انگیز، بی‌نام، بیگانه، بی‌کلام

و قدرقدرت از طریق اسطوره برای ما مأنوس می‌شود

. اسطوره‌ها، بی‌نامی ِآنچه بی‌چهره است، قدرقدرتی ِآنچه

دسترس‌ناپذیر است و بی‌معنایی آنچه بیگانه است

را از میان برمی دارند.

کارکرد دیگر اسطوره معنابخشی به حیات است.

بلومنبرگ همسو با دیلتای و رُتهاکر بر اهمیت معناداری

عالم تأکید می‌کند که علم نسبت به آن بی‌توجه است،

اما اسطوره قادر است آن را عرضه کند. به نظر بلومنبرگ

عالم علمی، برخلاف کیهان ِپرمعنای تفکر اسطوره‌ای،

ایجاد کننده‌ی هیچ معنایی نیست. علم معنایی را که اسطوره

برای این عالم ایجاد کرده‌است، از عالم می‌ستاند

و آن را بی معنا می‌کند.

از این رو به نظر بلومنبرگ، کارکرد علم دوگانه است:

۱ـ همسو با اسطوره می‌کوشد از مطلق‌العنانی

واقعیت فاصله بگیرد.

۲ـا ز آنجا که معناداری را از عالم می‌گیرد

و طبیعت را صامت و بی‌کران و بی‌اعتنا

به بشر نشان می‌دهد، بار دیگر مطلق‌العنانی

واقعیت را از نو قوت می‌بخشد.

بلومنبرگ این نظر رایج مبنی بر

این که اسطوره صورت

اولیه‌ی روح بشری است که دورانش سپری شده است

و اکنون صورت‌های دقیق‌تر فلسفه و علم جایگزین

آن شده‌اند را رد می کند (همانجا، ٤٤)

و به نظر او خطاست .

اگر مانند دوران روشنگری گمان کنیم که در گذار از میتوس

به لوگوس یا

از اسطوره به عقل، گسستی بنیادین رخ داده‌ است.

به باور متفکران روشنگری،

اسطوره و لوگوس دو مفهوم متقابل‌ و آشتی‌ناپذیرند.

بلومنبرگ با این نظر

سر سازگاری ندارد. نه اسطوره امری غیرعقلانی است

و نه عقل محصول

پشت سرنهادن ِاسطوره است، چرا که تفکر اسطوره‌ای

با مهار کردن قهر

طبیعت ناشناس و معنا بخشیدن به ناشناختگی بی‌نام طبیعت،

خود در خدمت روشنگری است.

از این رو اسطوره و عقل را دوضد آشتی ناپذیر دانستن،

به زعم بلومنبرگ از جعلیات دوران بعد و امری به

غایت سطحی است،

زیرا "کارکرد اسطوره را در غلبه بر بیگانگی ِ خود عالم در دوره

آرخایی به عنوان امری عقلانی نادیده می‌گیرد"

. عقل و اسطوره، روشنگری و دین، هرچند به لحاظ نظری متنافر

و واگرایند، لیکن در اصل از جنبه‌ی عملی‌‌ی زندگی

هم‌گرایی دارند،

چرا که همه‌ی آن‌ها علیه هرج و مرج تهدیدآمیز

واقعیتِ بی‌نام عمل می‌کنند

(همانجا، ٤٤). "روشنگری و علم،

از آن حیث که مانند اسطوره ابزاری در خدمت بقای حیات بشری‌اند،

در مسیر سنت اسطوره‌ای قرار دارند، هرچند نه به یک نحو. ...

در اسطوره و علم ما با انسانی کردن عالم رو به رو هستیم،

که این خود می‌تواند به دو معنا باشد: نخست این که به عالم هیأتی

انسانی بدهیم و دیگر این که عالم را به خدمت انسان درآوریم....

اسطوره و علم از طریق نظامی قابل اعتماد، روشن و حساب شده،

جانشین خائوس [یا آشوب ازلی] می‌شوند که در آن نمی‌توان

به هیچ چیز تکیه و اعتماد کرد." (همانجا، ٤٥)

دنباله این بخش در قسمت بعدی واژ ه ها

دلم گرفته به هزار زخم ناباور

که در جهان کسی با کسی برابر نیست

هزار وزنه اگر بر زمان بیآویزم

کسی به چشم محبت به دیده برتر نیست!!!

تمام بودن انسان به خواری ونفرت

که آنچه بجا مانده جز حقارت نیست

سروده ی"منم ها" تمام وکامل و تام

بجز سرایش "خود بینی " از حماقت نیست!!!

کنون جماعت دنیا چه دلخوشی دارد؟!

چودر سروده ی "تو ومن" بجز ستایش نیست

خدای را چو ستایش نکرده ایم و...سپاس

که از سرای خدا هیچ خواهش نیست!!!

منو تمامی دنیا اگر بهم ریزیم

کسی به خلقت وبودن نظر نخواهد کرد

دریغ ودرد روزگار مادر این دوران

حکایت دردی ست در سرای کهنه وسرد

اول خرداد 1387 فرزانه شیدا

تقدیم به خانم دیبا سحر انگیز آقای پارسا

وشادروان حمید عاملی

روح ایشان شاد ودر آرامش باد

در جواب دوست عزیزی که فرمودند

نسبت به قافیه های من

حساس شده اند ونمیدانند سهو ی ست یا عمدی

حقیقت من عمدا عروض وقافیه رو

رعایت نمی کنم واصلا موقع سرایش دراین باب

فکر هم نمی کنم.اما ازتوجه ونظر شما صمیمانه ممنونم.

اطلاعیه توسط

آقای اصلان قزللو:

با درود. هفتمین شماره ی خانه نقد به نقد و تفسیر

شعرهای فرزانه ی شیدا اختصاص یافته است .

منتظر نقد و بررسی شما دوستان فرهیخته هستیم.

خانه نقد ( اقای اصلان قزللو):

http://as86gol.blogfa.com/

منتظر شما عزیزان هستیم با تشکر

فرزانه شیدا - Farzaneh Sheida

من تشنه هستم...!!!

fsheida — Thu, 15 May 2008 20:06:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دو م

بخش بیست وسوم(۲۳)

این بخش از واژّه هارو اختصاص میدم به نوشته ای از خودم

ودر دنباله واژّه ها نوشته * پیشین* رو دنبال خواهم کرد

میخوای اسمشو بزار قصه یا بزار حقیقت

فرقی نمیکنه

همینقدر میخوام بگم که دنیای بعضی ها رو

نباید بهم ریخت

چون بعد نمیدونن به چه راه و روشی

باید زندگی کنن

وانوقت هم خودشون رو هم دنیای اطرافشون

رو به ویرونی وخرابی میکشن

هروقت رفتی به میون چنین افرادی شنونده باش

محاله حتی ادم از دشمن خودشم چیز یاد نگیره

همیشه چیزی برای یادگیری هست

وسعی کن همیشه وهمیشه

از مطالعه کم نزاری

چه مطالعه افراد واشخاص چه مطالعه کتب مختلف

چراکه هرکدوم در جای خودش آدم رو میسازن برای

بهتر شدن برای اینکه آدم قادر باشه جوابگوی

خیلی از سوالات باشه

بارها پیش اومده دوستان به حاضر جوابی

من خندیدن که تو این جوابها رو از کجا میاری

تنها جوابم همیشه لااقل بخودم این بود

انقدر یاد بگیر تا بتونی که همیشه برای هرچیز

اطلاعاتی داشته باشی

تنها چیزی که همیشه بهش اعتراف کردم

این بوده که مغز ریاضی ندارم

دنیای خشک ریاضی بااینکه خودش دنیای بزرگیه

و بر اساس نظام وقوانین و

ساختار همه چیز در دنیا هم بر اساس همون قانون ریاضیِ ِ :

دودوتا چهارتا ست !!!

وبااینکه اگر مثه ساعت این دور همیشگی روی

همه اعداد نچرخه دنیا زیر ورو میشه

کمااینکه یک روز تعطیلی ِ کاری بدون پیش بینی

میتونه اقتصاد کشوری رو زیرورو کنه

وبرنامه ریزی ، یکی از پایه های اصلی و مهم

در زندگی و کشورداری وبرنامه ریزی

در اهداف انسانهاست...

اما دنیای شاعر یا کسی که شعر میگه حتی

اگه شاعر بزرگی هم نباشه

وتنها نیمکت نشین مکتب شعر باشه

مثه من ....

مجزای دنیای آدمای دیگه ست !

شاعر انسانیه که نیمه های شب به دلیل

شعری که در وجودش طغیان میکنه

از خواب بیدار می شه وتا آخرین

بیت ومصرع رو نگه

آرامش خواب ازش دریغ میشه

در نتیجه شما شاعری پیدا نمیکنید

که زندگیش تماما بر اساس ساعتی خشک

تنظیم شده باشه واگر بر اجبار زندگی،

برنامه ریزی روزانه رو مجبوره که رعایت کنه

تنها بر اقتضای ، مکان واقوام وخانواده خودشه

اما از جهاتی خسته است همیشه خسته !

چون نمیتونه بدون اینکه از خودش

واستراحتش بزنه به هردو کار برسه

بخصوص اگر هم شعر هم خانواده

تنها عشق زندگیش باشن وتنها دلیل بودنش!

این رو من از جانب خودم میگم

ونمیگم کلّیت داره وهمه ُشعرا همینجورن

اما بسیار دیدم اشعار ونوشته هائی که

روح نداره ، آدم رو نمیگیره اما هرچی میخونی

تنها یک تقلب و یا تکرار از شاعران کلاسیک قدیمه

از جمله مولانا ، حافظ، سعدی......

وشما هیچ ایرادی در مضامین و وزن نمیتونید پیدا کنید

وبادیده منت باید بپذیرید این شعر هم شعره

در چنین جائی من دیگه ساکت میشم !

وتبدیل میشم به یه شنونده

که فقط تنها هدفش اینه که بازم یاد بگیره

ومعتقدم گاه سکوت بهترین فریادهاست

اما از جهتی فکر میکنم که

گاهی سکوت ، خود به بیراهه زدن هم هست

گرفتن دست وچشم وگوش هم هست

بااینحال دنیاشون رو بهم نریز

بزار زندگیشون رو بکنن و قالبها رو حفظ کنن

چرا که بدون این قالب ها

سقفهاشون میریزه خدای نکرده زیرش بمونن

تو مقصری !

پس جائی که درک نمیشی ساکت باش وناظر!

اما در کنارش من همچنان در زندگی

بدنبال شاعران ونویسندگانی میگردم

که وقتی مینویسند

شما چیزی تازه تر وچیزی بکر ونغز

رو از اون شعر برداشت میکنید

ددنبال شعری وکتابی وداستانی میگردم

که وقتی مرور میکنم

بدنم دچار هیجانی شاد یا غم آلوده میشه

با شاعر احساس هماهنگی وهمدلی میکنم

رویاش، تصور وتخیلش دردرونم جاری میشه

ومثه چشمه ای سیرابم میکنه

بدنبال روحی میگردم که وقتی (در تصور من*)

در خوانش شعر وادبیات وهنرش

، حضورش در اتاقم جاری میشه ،..

وجودش واحساسش رو حس میکنم

در کنار خودم با خودم با همه شادیهاش وغم هاش

من به چنین کسی میگم

شاعر ، ‌نویسنده ، هنرمند

و قلمی از سوی خدا !!!

نظر شما چیه؟؟؟؟!!!

*******

بد نیست نگاهی هم باین لینک

بیاندازید که دنباله ای از همین متن

هست وچون نمیخوام وب سنگین بشه

تنها ادامه مطلب رو لینک میدم

که در ادامه همین بخش نوشتم:

ادامه مطلب :

http://tan.blogsky.com/

به قلم فـــرزانه شـــیدا

------------------------------------------شیشه دل:

امروز به با غ نظر می کنم ولی

درگوشه های دلم، خار غم بسی است

هرروز بر سر این شیشه ای دلم

پیوسته سنگ جفا ،دست هرکسی ست

گویا بنام زندگی اندر مسیر عمر

تا هست وهست ساز خموشی بوّد روا !!

درگوشه ای که دلم نغمه می زند

بازهم منم به خموشی چه بیصدا

شنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۷

سروده فرزانه شیدا

Farzaneh Sheida

اقای اصلان قزللو:

با درود

از اول خردادماه هفتمین شماره ی خانه نقد به نقد و تفسیر

شعرهای فرزانه ی شیدا اختصاص یافته است .

منتظر نقد و بررسی شما دوستان فرهیخته هستیم.

خانه نقد ( اقای اصلان قزللو):

http://as86gol.blogfa.com/

واژه ها جلد دوم/بخش 22 بیست دوم

fsheida — Mon, 12 May 2008 19:11:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دو م

بخش ۲۲ بیست ودوم

دنباله از بخش پیشین = فیلسوف غایب از نظر*

١- نسخه‌ی اصل

در ترجمه‌ی هر اثر باید نخست مطمئن شد که

آیا مؤلفِ اثر، ویرایش جدیدی از کتاب خود

عرضه کرده است یا نه؟

و پس از اطمینان از این امر به ترجمه‌ی آن اقدام کرد.

متأسفانه مترجم محترم به این نکته‌ی مهم توجه نکرده است.

همانطور که در آغاز این مقاله گفتیم، وتس کتاب خود

را نخست در زمان حیات بلومنبرگ در سال ۱۹۹۳ منتشر کرد

و سپس در سال ۲۰۰۴ آن را با ویرایش جدید روانه‌ی بازار ساخت.

ویرایش جدید هم از نظر تعداد صفحات و هم از نظر آرایش کاملاً

با ویرایش نخست فرق دارد.

مترجم نیز هیچ اشاره‌ای به این انتخاب و مبنا قرار دادن

ویرایش نخست نکرده است. چنانچه مترجم قصد دارد

کل کتاب را ترجمه کند، توصیه می‌شود،

ویرایش دوم اثر را مبنای کار خود قرار دهد، تا رنج و زحمتی

که برای ترجمه‌ی این اثر نفیس می‌کشد، ضایع نشود.

٢- جابه‌جایی اجزای جمله

یکی از ویژگی‌های هر زبان، علی‌الخصوص زبان فلسفی آلمانی،

این است که با تقدم مکانی بخشیدن به یکی از اجزای جمله

این امکان را فراهم می‌کند تا بر جزئی از آن تأکید شود.

به عنوان مثال اگر دو جمله‌ی زیر را در نظر بگیریم:

"دیروز به پرویز تلفن زدم" و
"به پرویز دیروز تلفن زدم"،

این دوجمله اگرچه از اجزای یکسانی برخوردارند و

خبر واحدی را منتقل می‌کنند،

اما تأکید جمله‌ی نخست بر زمان است

و حتی می‌توان در برخی مواقع آن را برابر

"همین دیروز بود که به پرویز تلفن زدم"

معنا کرد،

حال آن که تأکید جمله‌ی دوم بر شخص پرویز است

و می‌توان از آن معنای " به پرویز من که دیروز تلفن زدم!"

را استنباط کرد. از این رو می باید در ترجمه به این نکته‌ی ظریف

توجه‌ی کافی داشت

و اجزای جمله را تنها به لحاظ زیبایی و خوشخوانی

در زبان فارسی چندان پس و پیش نکرد،

مگر آن که چاره‌ای جز آن نباشد.

مترجم محترم نخستین جمله‌ی "کار بر روی اسطوره" را

چنین ترجمه کرده است:

"کتاب عظیم بلومنبرگ با عنوان کار بر روی اسطوره

(Arbeit am Mythos) در سال ۱۹۷۹ به چاپ رسید." (ص ٤۰)

ترجمه‌ی ایشان کاملاً درست است جز بی‌توجهی به

همان نکته‌ای که در بالا آمد. در واقع ترجمه می‌بایست چنین می‌بود:

"در سال ۱۹۷۹ اثر عظیم دیگری از بلومنبرگ به نام کار ب

ر روی اسطوره (Arbeit am Mythos) منتشر شد." (S. 81)

نویسنده با پیش کشیدن زمان انتشار کتاب چند قصد را دنبال می‌کند:

خواننده بلافاصله متوجه‌ی سال انتشار کتاب می شود.
توجه به سال انتشار کتاب از آن رو مهم است که بلومنبرگ
در همین سال کتاب دیگری نیز منتشر کرده است و خواننده
از این طریق متوجه‌ی می‌شود که با فیلسوف پرکاری روبروست.
از سوی دیگر نویسنده با افزودن کلمه‌ی "دیگر"
(که متأسفانه در ترجمه‌ی فارسی جا افتاده است)
توجه‌ی خواننده را به این نکته
جلب می کند که کتاب کار بر روی اسطوره تنها
یکی از کتاب‌های سترگ بلومنبرگ است.

می بینیم که تمام این معانی با پس وپیش کشیدن

اجزای جمله در ترجمه‌ی فارسی چگونه از دست رفته است.

٣- معادل‌های فارسی

از جمله موضوعات مهم هر ترجمه به ویژه ترجمه‌ی

متون فلسفی توجه‌ی کافی به معادل‌های فارسی است.

ترجمه‌ی فارسی "کار بر روی اسطوره" به این امر جز

در مواردی معدود توجه‌ داشته است.

در زیر به برخی معادل‌ها که در آن‌ها از این قاعده پیروی

نشده است اشاره می‌کنیم:

در ترجمه آمده‌است:

"بلومنبرگ از چنین عالمی به "استبداد واقعیت"

(Absolutismus der Wirklichkeit) تعبیر می کند ...

مفهوم استبداد واقعیت ما را به یاد مفهوم استبداد الوهیت

(theologischer Absolutismus) در کتاب حقانیت

عصر جدید می‌اندازد." (همانجا)

معمولاً Absolutismus / absolutism

را در نوشتارهای سیاسی به "استبداد" یا "حکومت استبدادی"

ترجمه می‌کنند، هر چند که میان معنا و مفهوم استبداد

در فرهنگ‌های شرقی و معنا و مفهوم

Absolutismus / absolutism در فرهنگ‌های مغرب‌زمین

تفاوت هست.

تنها به اشاره بگوییم که Absolutismus / absolutism

اصطلاحی است که در دوران جدید باب شد که در

عین حکومت مطلقه‌ی فردی و بی اعتنایی به اصلاحات سیاسی،

عموماً با اصلاحات اقتصادی و اداری و حقوقی همراه بود،

حال آن که در حکومت‌های استبدادی شرقی شاهد

چنین نشانه‌هایی نیستیم. از این رو شاید بهتر باشد حتی

در زبان سیاسی نیز آن را "حکومت مطلقه" ترجمه کنیم

و "استبداد" را برای واژه‌هایی مانند

Tyrannei / tyranny و Despotismus / despotism

به کار بریم.

به هر رو اگر در نوشتارهای سیاسی نمی‌توان چنین کرد،

در عرصه‌ی فلسفه‌ می‌باید واژه‌ای وضع کرد

تا ارتباط میان آن و لفظ "مطلق" absolut حفظ شود،

زیرا در غیر این صورت سخن بلومنبرگ چندان قابل فهم

نخواهد بود.

وی وقتی از پدید آمدن خدای قاهر مطلق در سده‌های میانه‌ی پسین

سخن می‌گوید که جایی برای اختیار آدمی باقی نمی‌گذاشت

و بر پایه‌ی آن اصطلاح theologischer Absolutismus

را وضع می کند، اگر absolut

را "مطلق" و اصطلاح اخیر را "استبداد الوهیت" ترجمه کنیم،

این پیوند را گسسته‌ایم.

از همین روست که آقای دکتر محمدرضا نیکف

ر این اصطلاح را "مطلق‌بینی الهیاتی" ترجمه کرده است

که به زعم این نگارنده بر برابرنهاده‌ی خانم فرنودفر

برتری دارد.

بر همین پایه بهتر است Absolutismus der Wirklichkeit

را نیز "مطلق‌بینی واقعیت" یا "مطلق‌العنانی واقعیت" ترجمه کرد

و نه "استبداد واقعیت".

باید خاطر نشان کرد که واژه‌ها به موجودات زنده می‌مانند

که متولد می‌شوند، رشد می‌کنند، معانی گوناگون می‌گیرند

و ممکن است پس از مدتی مهجور و متروک شوند

و از کارایی و بازدهی بیفتند.

به عنوان مثال در حالی که ما در گذشته میان واژ‌ه‌های

"فهم" و "عقل" چندان تفاوتی نمی‌گذاشتیم

و هم‌اینک در زبان روزمره نیز این دو

را یکسان به کار می‌بریم، لیکن با ورود فلسفه‌ی کانتی معانی

این دو دست کم در پهنه‌ی فلسفه گسترش یافته است

و نمی‌توان دیگر آن‌ها را مترادف هم به کار برد.

بر همین قیاس می‌توان در نظر گرفت

که معنای مطلق و ترکیبات آن

نیز گسترش یابد تا بتواند پاسخگوی نیازها شود.

دنباله این بحث در بخش بعدی واژه ها

----------------

فلسفه مورچه...

از وبلاگ موفقیت به قلم آقای سعید:

http://f10.blogsky.com/

مورچه ها در سراسر دنیا دیده می شوند و تعدادشان بسیار

زیاد است ولیکن زندگی مورچه ها سرشار از فلسفه است

و بیایید با هم چند نمونه از آن را مرور کنیم و بیندیشیم و ..............

مورچه ها:

1.بسیار پرتلاش اند.

2. راههای گوناگونی را جستجو می کنند.

3. از مانع عبور می کنند؛ هر اندازه بزرگ یا خطرناک باشد.

4.اگر عبور از مانع ممکن نباشد، مانع را دور می زنند.

5. تا به هدفشان نرسند، دست از راه رفتن بر نمی دارند ؛

حتی در سر بالائی های مسیر می افتند ولی

دوباره ادامه میدهند و بیشتر سعی و تلاش میکنند .

6. بااحتیاط اند.

7. اتحاد دارند؛ هیچ کدام تنها با دشمنان نمی جنگند.

8.زندگی دستجمعی دارند و هیچ مورچه ای تنها

زندگی نمی کند.

9. با هم و در کنار هم و با تقسیم کاری شگفت انگیز

زندگی می کنند.

10. روح صرفه جویی دارند؛ آنها هیچ وقت تمام آذوقه زمستانی

را نمی خورند و همواره در لانه خود غذای چند سال آینده

را آماده دارند. با این روش، در زمستان سرد و سخت،

غذای کافی دارند.

11. عاشق آفتاب اند. در زمستان، هنگامی که هوا آفتابی می شود،

آنان بیدرنگ از لانه گرم خود بیرون می آیند.

12- در اثر ممارست آنقدر ورزیده شده اند

که گویند قویترین موجود روی زمین است

زیرا که چندین برابر وزن خود را میتوانند

از روی زمین بلند کند .

بله، مورچه های کوچک به انسان فلسفه زندگی می آموزند!

مورچه ها با عمل خود به ما نشان می دهند

که هرگز ناامید نشویم؛ محتاط باشیم؛

با آرزو مأنوس شویم؛ تمام توانمان

را برای موفقیت به کار گیریم؛ قدر نعمتهای خدا را بدانیم؛

صرفه جو باشیم؛

از کنار هم بودن لذت ببریم؛ با هم آینده را بسازیم؛

از تنهایی گریزان باشیم؛ منافع جمع را بر منافع خودمان

ترجیح دهیم و حال نظر شما چیست ؟

واژ ه ها قسمت( بیست ویکم -۲۱) جلد دوم

fsheida — Sat, 10 May 2008 11:47:18 GMT

واژ ه ها

(سخنانی از هزار سخن)

جلد دوم

قسمت( بیست ویکم -۲۱)

بخش سوم : فیلسوف غایب از نظر بخش

«اینک انسان به جای آن که با اشیاء سر و کار داشته باشد،

با خویش سر و کار دارد ... او دیگر در عالم فیزیکی صرف

زندگی نمی‌کند، بلکه در عالمی نمادین به سر می برد»" (همانجا).

بلومنبرگ به پیروی از کاسیرر بر این نظر است

که انسان‌ها برای آن که واقعیت خشن و بی‌رحم را مهار کنند،

سکوت این عالم ترسناک را بشکنند و قدرقدرتی واقعیت

را طرد کنند، اسطوره را ابداع کرده‌اند.

توجه‌ی بلومنبرگ بیش از همه به کارکرد اسطوره

و خدمتی است که به بشر کرده است.

جهان، بی‌نام و ترسناک است.

اسطوره‌‌ها با داستان‌های خود این جهان بی‌نام

و غریب را نام‌گذاری می‌کنند تا از غربت و بیگانگی

و به تبع آن از ترسناکی آن‌‌ بکاهند

و جهان را زیست‌جهان انسان کنند.

در این جا لازم است تا به اختلاف دو مفهوم اشاره کنیم تا بتوانیم

سخن بلومنبرگ را بهتر دریابیم. در زبان فلسفی آلمانی

و به پیروی از کیرکگور و هایدگر میان Furcht و Angst

تفاوت گذاشته می‌شود.

مترجمان ما اصطلاح نخست را "ترس"

و دومی را "ترس‌آگاهی" ترجمه کرده‌اند که چندان

وافی به مقصود نیست. Furcht به ترسی گفته می‌شود

که دارای موضوع است، مانند ترس از سگ هار و مار سمی

و امتحان آخر سال. درعوض Angst به ترسی اطلاق می‌شود

که فاقد موضوع است. به زبان بلومنبرگ چنین هراسی

"یک التفات ِآگاهی ِبدون موضوع است."[8].

هراس از تاریکی تهدیدآمیز یا امر بیگانه، گونه‌‌هایی

از چنین ترسی است[9]. موضوعش قابل درک و لمس نیست

و نمی‌توان آن را به نام یاد کرد. به نظر بلومنبرگ سیطره‌ی

واقعیت از چنین خصوصیت هراس‌انگیزی برخوردار است

و اسطوره می‌کوشد چنین هراسی را بزداید و جهان نامأنوس

و بیگانه را برای آدمی مأنوس و آشنا کند. به گفته‌ی او "اسطوره،

فروکاستن ِمطلق‌العنانی واقعیت است"،

واقعیتِ بی‌چهره، هراس‌انگیز، بی‌نام، بیگانه، بی‌کلام

و قدرقدرت از طریق اسطوره برای ما مأنوس می‌شود

. اسطوره‌ها، بی‌نامی ِآنچه بی‌چهره است، قدرقدرتی ِآنچه

دسترس‌ناپذیر است و بی‌معنایی آنچه بیگانه است

را از میان برمی دارند.

کارکرد دیگر اسطوره معنابخشی به حیات است.

بلومنبرگ همسو با دیلتای و رُتهاکر بر اهمیت معناداری

عالم تأکید می‌کند که علم نسبت به آن بی‌توجه است،

اما اسطوره قادر است آن را عرضه کند. به نظر بلومنبرگ

عالم علمی، برخلاف کیهان ِپرمعنای تفکر اسطوره‌ای،

ایجاد کننده‌ی هیچ معنایی نیست. علم معنایی را که اسطوره

برای این عالم ایجاد کرده‌است، از عالم می‌ستاند

و آن را بی معنا می‌کند.

از این رو به نظر بلومنبرگ، کارکرد علم دوگانه است:

همسو با اسطوره می‌کوشد از مطلق‌العنانی واقعیت فاصله بگیرد.
از آنجا که معناداری را از عالم می‌گیرد و طبیعت را صامت و بی‌کران و بی‌اعتنا به بشر نشان می‌دهد، بار دیگر مطلق‌العنانی واقعیت را از نو قوت می‌بخشد.

بلومنبرگ این نظر رایج مبنی بر ا

ین که اسطوره صورت

اولیه‌ی روح بشری است که دورانش سپری شده است

و اکنون صورت‌های دقیق‌تر فلسفه و علم جایگزین

آن شده‌اند را رد می کند (همانجا، ٤٤)

. به نظر او خطاست

اگر مانند دوران روشنگری گمان کنیم که در گذار از میتوس

به لوگوس یا

از اسطوره به عقل، گسستی بنیادین رخ داده‌ است.

به باور متفکران روشنگری،

اسطوره و لوگوس دو مفهوم متقابل‌ و آشتی‌ناپذیرند.

بلومنبرگ با این نظر

سر سازگاری ندارد. نه اسطوره امری غیرعقلانی است

و نه عقل محصول

پشت سرنهادن ِاسطوره است، چرا که تفکر اسطوره‌ای

با مهار کردن قهر

طبیعت ناشناس و معنا بخشیدن به ناشناختگی بی‌نام طبیعت،

خود در خدمت روشنگری است.

از این رو اسطوره و عقل را دوضد آشتی ناپذیر دانستن،

به زعم بلومنبرگ از جعلیات دوران بعد و امری به

غایت سطحی است،

زیرا "کارکرد اسطوره را در غلبه بر بیگانگی ِ خود عالم در دوره

آرخایی به عنوان امری عقلانی نادیده می‌گیرد"

. عقل و اسطوره، روشنگری و دین، هرچند به لحاظ نظری متنافر

و واگرایند، لیکن در اصل از جنبه‌ی عملی‌‌ی زندگی

هم‌گرایی دارند،

چرا که همه‌ی آن‌ها علیه هرج و مرج تهدیدآمیز

واقعیتِ بی‌نام عمل می‌کنند

(همانجا، ٤٤). "روشنگری و علم،

از آن حیث که مانند اسطوره ابزاری در خدمت بقای حیات بشری‌اند،

در مسیر سنت اسطوره‌ای قرار دارند، هرچند نه به یک نحو. ...

در اسطوره و علم ما با انسانی کردن عالم رو به رو هستیم،

که این خود می‌تواند به دو معنا باشد: نخست این که به عالم هیأتی

انسانی بدهیم و دیگر این که عالم را به خدمت انسان درآوریم....

اسطوره و علم از طریق نظامی قابل اعتماد، روشن و حساب شده،

جانشین خائوس [یا آشوب ازلی] می‌شوند که در آن نمی‌توان

به هیچ چیز تکیه و اعتماد کرد." (همانجا، ٤٥)

البته خطاست اگر گمان کنیم که قصد بلومنبرگ این است که

باید دوباره به اسطوره بازگردیم یا اسطوره می تواند

مجدداً احیاء شود

. تمام تلاش او شناختن کارکردهای اسطوره است و نشان دادن سهم

آن در کاهش مطلق العنانی واقعیت و کمک به بقای بشر.

بحث بلومنبرگ و وتس وسیع تر از آن است که در این

مختصر بگنجد.

قصد این نوشته تنها نشان دادن چهره‌ای دیگر از بلومنبرگ

و دعوت خواننده به شناختن چهره‌های دیگر

این متفکر ژرف اندیش معاصر آلمانی است.

از هانس بلومنبرگ بسیار می‌توان آموخت، اما آنچه برای ما

ایرانیان اهمیت بسزایی دارد شاید آموختن این درس باشد که:

از نگاه ایدئولوژیک به فلسفه، علم، دین و اسطوره فاصله بگیریم

، نگاهی که متأسفانه در میان ما ایرانیان رهبران و رهروان بسیار

دارد.*

نگاهی به ترجمه

نخست باید سپاسگزار مترجم مقاله‌ی "کار بر روی اسطوره"،

خانم فریده فرنودفر بود که توانسته است چهره‌ای دیگر از بلومنبرگ

را به خواننده‌ی فارسی زبان معرفی کند

و زمینه‌ای برای شناخت بیشتر او فراهم آورد.

ترجمه از متن آلمانی به ویژه متون فلسفی کاری

به غایت دشوار است

و ما در این زمینه همچنان اندر خم یک کوچه‌ایم

و باید مدتی بگذرد

و ترجمه‌های فراوانی از متون آلمانی صورت گیرد

و فرهنگ‌های معتبری منتشر شود تا بتوانیم فاصله‌ی خود

را با ترجمه‌هایی که

از زبان انگلیسی یا فرانسوی توسط استادان این فن

صورت می گیرد، به حداقل ممکن برسانیم.

عمده‌ی علل مشکلات این راه، یکی دشواری زبان آلمانی

و پیچیده‌نویسی فیلسوفان آلمانی‌زبان است و دیگری

اختلاف ساختاری زبان آنان با زبان فارسی. شوپنهاور

در باره‌ی زبان آلمانی سخن نغری دارد:

"اصل حکمفرما در هنر نگارش چنانست

که هر انسانی در یک زمان نمی‌تواند در بیش

از یک موضوع به روشنی اندیشه کند،

پس از او نباید خواست در یک زمان دو یا

چند موضوع را مورد تفکر قرار دهد.

ولی ما با باز کردن پرانتز و عبارات معترضه

در داخل جمله و شکستن جمله برای گنجاندن آنها

همین را از خواننده می‌خواهیم و این شیوه‌ایست

که مآلاً گسیختگی بی‌جهت و غیر لازم به وجود می‌آورد.

نویسندگان آلمانی در این زمینه بیش از همه خلاف می‌کنند

. اینکه زبان آلمانی بیش از هر زبان زنده دیگر مناسب این شیوه

است، حقیقتی را بیان می‌کند ولی آن را موجه نمی‌سازد. نثر هیچ

زبانی را چون زبان فرانسه به راحتی و روانی نمی‌توان خواند؛

چون زبانی است که این خطا اصولاً در آن راه ندارد.

نویسندهفرانسوی افکارش را به دنبال هم و در یک نظم منطقی و

طبیعی بیان می‌کند و از اینرو خواننده نیز تمام توجهش

را بی هیچ گسیختگی به تک تک آنها معطوف می‌دارد.

ولی نویسنده آلمانی آنها را یکبار و دوبار و سه بار

درهم می‌پیچد و به هم می‌بافد و به جای آنکه آنها را

به دنبال هم بیان کند، اصرار می‌ورزد که هر شش مطلب

را یکجا بگوید".

(نقل از مقدمه‌ی مترجم سنجش خرد ناب، ویراست نخست، XL)

در مورد دشواری و تاریکی متون فلسفی آلمانی نیز

لازم نیست سخن دراز کنیم. هر که کم و بیش با آثار فلسفی آلمانی

روبرو شده باشد، می‌داند که این آثار تا "سرحد خستگی

به قوه‌ی توجه فشار می‌آورند".

به گفته‌ی شمس‌الدین ادیب سلطانی،

زبان آلمانی، زبانی تاریک است،

"اگر یونان روشنی را به بشریت عرضه داشت،

این سرنوشت آلمان بود که تاریکی فلسفی

را به بشریت هدیه کند، یا بهتر بگوییم،

اندیشه او را تا دورترین و تاریکترین مرزهای ممکن،

بگستراند" (سنجش خرد ناب، ویراست نخست، XLIII).

این نکته را ازآن رو آوردیم تا اگر خطایی در ترجمه‌ی مترجم

محترم یافتیم، آن را نشانه‌‌ای ازضعف مترجم یا بی‌اعتباری

ترجمه‌ی او نگیریم. کار خانم فرنودفر شایسته‌ی

هرگونه تقدیر است و آنچه در پی می آید،

کوششی است برای بالا بردن سطع توقع خواننده

به قصد راه کمال پیمودن ترجمه‌های آلمانی به فارسی.

ادامه این مقاله در بخش بعدی واژ ه ها

(لینک اصلی) ادامه مطلب :

http://www.berke-falsafe.de/mypage/blumenberg_arbeit_am_mythos_persisch.htm

برگرفته از سایت تازه های ادبی به مدیریت آقای م.مجتبی

http://ccccc.blogfa.com/

نوشته ای از یک دوست : خداوند کجا نیست:

http://www.khodavandegar.blogfa.com/

شما تجلی افکاری هستید که نسبت به خودتان دارید !

در مقابل هر چه مقاومت کنید اصرار می ورزد !

آنچه در دنیا شاهد آن هستید حاصل اعتقادی است

که نسبت به آن دارید !

این که شرایط چگونه تغییر کند فقط بستگی به شما دارد

زندگی شما در قسمت و شانس خلاصه نشده است

اگر دوستدار زیبایی باشی ، زیبایی را می بینی

و اگر از دیدن زیبایی بترسی ، زشتی را می بینی !

یادمان باشد : خداوند ما را اتفاقی به دنیا نفرستاد !

متن زیر از وبلاگ: روانشناسی

به مدیریت اقای ناظمی:

http://nazemimoezabadi.blogfa.com/

زمانی که خودت را درخودت کشف کرده باشی ،

می بینی تمام سرگرمی های بیرونی ترفند های ذهن است

که ذهن با جذب آدمی به سوی آن عوامل کاذب مارا

ازکشف ماهیت واقعی مان دورساخته همچنان

اسیرپدیده های بیرونی می نماید .

تنها دراین زمان است که میتوانی با هوشیاری کامل

ازخودباختگی خویشتن به ذهن شرطی خویش

خودرا مصون ودرامان داری